Type de document : Original Article

Auteurs

1 Professeure adjointe *Université Allameh Tabataba'i

2 Professeure assistante à l’Université Allameh Tabataba’i

3 Diplômée en Master « Traductologie », Université Allameh Tabataba’i

10.22054/rlf.2022.70072.1148

Résumé

Le roman Barbe Bleue d'Amélie Nothomb, une sorte de « réécriture littéraire » et un hypertexte du conte de La Barbe bleue de Perrault, dans un nouveau style propre à Nothomb, est l’un des champs d’étude qui reflètent les effets sociaux et géographiques sur la production littéraire. L’objectif principal de cette recherche sera d’analyser, dans une optique interdisciplinaire tout en supposant une nouvelle construction méthodologique, les dimensions sociologiques qui relèvent de la biographie d’Amélie Nothomb, grâce au point de vue de Bourdieu et dans le but de mettre en relief certain « habitus » chez elle : une personnalité féminine fortement construite par une aptitude d’adaptation aux contraintes sociales. Ce qui est aussi bien reflété dans cette œuvre à travers le personnage principal féminin. Nous distinguons aussi les éléments géographiques participant dans la nouvelle création de Barbe Bleue, et leurs rapports avec l’« habitus » « femme puissante » de l’écrivaine. Cette recherche analytique exploratoire suit certaines approches concernant la « géographie littéraire », comme celles de Gaston Bachelard et de Michel Collot, en se basant aussi sur les réflexions sociologiques de Pierre Bourdieu et d’Anthony Giddens. De ce fait, elle met en lumière l’importance de ces facteurs au sein du processus stylistique dans Barbe Bleue qui est d’ailleurs, une sorte de « réécriture au féminin » où Nothomb fait une nouvelle inspiration d’un espace géographique à l’intérieur duquel elle donne son propre regard sur l’histoire et sur le contexte social.

Mots clés

Titre d’article [فارسی]

بررسی عادت واره «زن توانای» اَملی نوتومب از دیدگاه جغرافیای ادبی در رمان ریش آبی

Auteurs [فارسی]

  • معصومه احمدی 1
  • فرناز ساسانی 2
  • سپیده محمد نوربابایی 3

1 گروه مترجمی زبان فرانسه دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبائی

2 گروه مترجمی زبان فرانسه دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبائی

3 کارشناس ارشد مطالعات ترجمه

Résumé [فارسی]

رمان ریش آبی اَملی نوتومب نوعی «بازنویسی ادبی» و فرامتنی از داستان ریش آبی پِرو می باشد که در سبکی جدید و منحصر به نوتومب نوشته شده است. این رمان یکی از حوزه‌های مطالعاتی است که تأثیرات اجتماعی و جغرافیایی بر محصولی ادبی را منعکس می کند. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی ابعاد جامعه‌شناختی مرتبط با زندگینامه اَملی نوتومب از منظری میان رشته‌ای و با فرض ایجاد یک روش‌ تحلیلی نوین می باشد که از دیدگاه بوردیو و به منظور تأکید بر عادت واره ای خاص از نوتومب انجام می شود. این عادت واره شخصیتی زنانه است که از طریق تمایلی ذاتی برای سازگاری با محدودیت های اجتماعی ساخته شده است. موضوعی که به خوبی توسط شخصیت اصلی زن داستان نیز نمایان گردیده است. بعلاوه عناصر جغرافیایی دخیل در آفرینش جدید ریش آبی و رابطه آنها با "عادت واره ی" "زن قدرتمند" نویسنده متمایز شده است. این پژوهش تحلیلی-تحقیقی متعاقب رویکردهایی خاص در حوزه «جغرافیای ادبی» همچون گاستون باشلار و میشل کولو بوده و همچنین مبتنی بر تفکرات جامعه‌شناختی پیر بوردیو و آنتونی گیدنز است. بدین ترتیب، در این تحقیق اهمیت عوامل ذکر شده در قالب فرآیندی ادبی در اثر ریش آبی برجسته می شود، رمانی که نوعی از بازنویسی زنانه است که در آن نوتومب به تأثر از فضایی جغرافیایی توجه خاص خود را به سوی تاریخ و شرایط اجتماعی معطوف می کند.

Mots clés [فارسی]

  • جغرافیای ادبی
  • رویکرد جامعه شناختی
  • بوردیو
  • عادت واره
  • نوتومب

Titre d’article [English]

Amélie Nothomb’s “Powerful Woman” Habitus, reviewed by a Literary Geography Perspective on Blue Beard

Résumé [English]

Amélie Nothomb’s novel Bluebeard, a sort of “literary rewriting” and a “hypertext” of Perrault’s Bluebeard, in a new Nothomb style, is one of the fields of study that reflect the social and geographical effects on literary production. The main objective of this research will be to analyze, in an interdisciplinary perspective while assuming a new methodological construction, the sociological dimensions that fall under the biography of Amélie Nothomb, from Bourdieu’s point of view and with the aim of highlighting a certain «habitus» in Nothomb: a female personality strongly built by an ability to adapt to social constraints. This is also well reflected in this work through the female main character. We also distinguish the geographical elements involved in the new creation of Bluebeard, and their relationship to the “powerful woman” “habitus” of the writer. This exploratory analytical research follows certain approaches concerning «literary geography», such as those of Gaston Bachelard and Michel Collot, and is also based on the sociological reflections of Pierre Bourdieu and Anthony Giddens. As a result, this paper highlights the importance of these factors within the stylistic process in Bluebeard, which is a sort of “feminine rewriting” in which Nothomb creates a new inspiration of a geographical space within which she gives her own view of history and social context.

Mots clés [English]

  • Literary geography
  • Sociological approach
  • Bourdieu
  • Habitus
  • Nothomb