Traduction du plurilinguisme ou retour aux origines ? Réflexions sur la traduction persane de Les Cerfs-volants de kaboul

Motamedi, Ladane; Mostaghni  Shadmahani, Fatémé

doi:10.22054/rlf.2023.75381.1175

Traduction du plurilinguisme ou retour aux origines ? Réflexions sur la traduction persane de Les Cerfs-volants de kaboul

Type de document : Original Article

Auteurs

Ladane Motamedi ¹

Fatémé Mostaghni Shadmahani ²

¹ Professeure assistante, Département de français, Université Alzahra, Téhéran, Iran

² Master en traduction de français, Département de langue française, Faculté des Lettres, Université Alzahra Téhéran Iran

https://doi.org/10.22054/rlf.2023.75381.1175

Résumé

Dans sa première œuvre, Les cerfs-volants de Kaboul, Khaled Hosseini, écrivain d’origine afghane d’expression anglaise, pratique un bilinguisme singulier dont la particularité réside dans l’usage du farsi au sein d’une narration en langue anglaise mais qui fait croire à un espace langagier monolingue où les locuteurs s’expriment effectivement en farsi. Est singulière aussi la traduction persane de cette œuvre qui doit ramener le texte à sa langue-culture d’origine. La question qui se pose alors est de savoir quelles peuvent être les particularités d’une telle traduction où le traducteur partage la langue maternelle de l’auteur et que le rapport classique entre l’Autre et le Soi est donc inversée. Pour étudier ce phénomène, nous avons choisi la traduction de Mahdi Ghabraii qui jouit d’un accueil favorable de la part des lecteurs iraniens. L’analyse des exemples relevés dans la traduction nous montre que le traducteur fait subir des modifications à l’original qui définissent une autre éthique en traduction et qui prouvent définitivement que le rapatriement et donc la communication peuvent être ici considérés comme le seul projet du traducteur, perçus d’ailleurs comme positifs.

Mots clés

Bilinguisme

Les Cerfs-volants de Kaboul

Khaled Hosseini

Mahdi Ghabraii

Stratégie rapatriante

Traduction

Titre d’article Persian

ترجمه چندزبانگی یا بازگشت به مبدا؟ نظریاتی در مورد ترجمه فارسی بادبادک باز اثر خالد حسینی

Auteurs Persian

لادن معتمدی ¹

فاطمه مستغنی شادمهانی ²

¹ استادیار گروه زبان فرانسه دانشکده ادبیات دانشگاه الزهرا تهران ایران

² کارشناسی ارشد گروه زبان فرانسه دانشکده ادبیات دانشگاه الزهرا تهران ایران

Résumé Persian

دوزبانگی در بادبادک باز اولین اثر خالد حسینی، نویسنده افغانستانی الاصل انگلیسی زبان ، که برای مخاطب انگلیسی زبان نوشته شده از ویژگی خاصی برخوردار است. به این ترتیب که اگر چه نویسنده در روایتی به زبان انگلیسی کلمات و اصطلاحات فارسی را به کار می گیرد اما حال و هوا و فضای تک زبانه گویشوران فارسی زبان افغانستان را به خواننده القا میکند. ترجمه فارسی این اثر نیز منحصر به فرد است چرا که مترجم فارسی اثر باید متن را به زبان-فرهنگ اصلی نویسنده بازگرداند. سؤالی که مطرح می شود این است که چنین ترجمه ای که در آن مترجم به زبان مادری نویسنده صحبت می کند و بنابراین رابطه قدیمی بین بیگانه و خودی معکوس می شود از چه ویژگی هایی برخوردار است؟ برای بررسی این پدیده، ترجمه مهدی غبرایی را انتخاب کرده ایم که با استقبال خوانندگان ایرانی مواجه و به کرات تجدید چاپ شده است. مقابله و بررسی مثالها در ترجمه و اصل به ما نشان می‌دهد که مترجم برای بازگرداندن متن اصلی به مبدا خود یعنی زبان-فرهنگ افغانستانی، تغییراتی قابل توجه در متن اعمال و ترجمه ای معطوف به خواننده ارائه می کند که به عنوان تنها طرح وی محسوب می شود و کاملا به حق است و به این ترتیب اخلاق شناسی جدیدی را در ترجمه این نوع آثار ارائه می کند.

Mots clés Persian

بادبادک باز

دوزبانگی

خالد حسینی

مهدی غبرایی

راهبرد بازگشت به مبدا

ترجمه

Titre d’article English

Translation of plurilingualism or return to origins? Thoughts on the Persian translation of The Kite Runner by Khaled Hosseini

Résumé English

In his first work, The Kite Runner, Khaled Hosseini, an English-speaking writer of Afghan origin, practices a singular bilingualism, the particularity of which lies in the use of Farsi within a narration in English, but which suggests a monolingual language space where speakers actually express themselves in Farsi. The Persian translation of this work is also singular, which must bring the text back to its original language-culture. The question that then arises is to know what can be the particularities of such a translation where the translator shares the mother language of the author and where the classic relationship between the Other and the Self is therefore reversed. To study this phenomenon, we have chosen the translation of Mehdi Gabraii which enjoys a favorable reception from Iranian readers. The analysis of the examples noted in the translation shows us that the translator makes modifications to the original which define another ethics in translation and which definitively prove that the repatriation and therefore the communication can be considered here as the only project of the translator, perceived as positive.

Mots clés English