Postures paratopiques et enjeux de la création littéraire chez Chester Himes, Mongo Beti, Bolya Baenga et Simon Njami

Type de document : Original Article

Auteur

Département de Langues et de Littératures d'Expression Française, Ecole Normale Superieure, Université de Maroua, Maroua

10.22054/rlf.2020.50609.1057

Résumé

La paratopie littéraire conduit à s’interroger sur le statut même de l’œuvre littéraire et sur la relation de son auteur à la littérature. La paratopie s’intègre à un processus créateur. De ce fait, le créateur apparaît comme quelqu’un qui n’a pas de lieu et qui doit construire le territoire de son œuvre à travers cette impossibilité de s’assigner une véritable place. Nous nous intéresserons, dans la présente réflexion, à Chester Himes et à ses continuateurs africains notamment Mongo Beti, Simon Njami et Bolya Baenga. Himes est un écrivain américain de romans policiers. Il a inspiré ces écrivains africains qui l’ont suivi pour produire à leur tour des romans dans ce genre. Leur double paratopie spatiale et identitaire a été un véritable stimulus dans leur création littéraire. Cet article vise à montrer que la paratopie est une appartenance paradoxale qui rend possible tout processus de création. Nous arrivons à la conclusion qu’elle est posée comme le levier même de la création littéraire ou si l’on veut comme le principe moteur des productions littéraires selon Maingueneau.

Mots clés


Titre d’article [فارسی]

پاراتوپی و چالش‌های آفرینش ادبی

Auteur [فارسی]

  • گیلیو مرلن وکنگ انگنینتدم
Département de Langues et de Littératures d'Expression Française, Ecole Normale Superieure, Université de Maroua, Maroua
Résumé [فارسی]

پاراتوپی ادبی ما را به سوی جایگاه  اثر ادبی و رابطه‌ی نویسنده آن با ادبیات سوق می دهد. پاراتوپی بخشی از یک فرایند خلاق است. در نتیجه، خالق به‌صورت شخصی ظاهر می شود که جایی ندارد و باید از طریق این عدم امکان انتساب خود به یک مکان واقعی، قلمرو کار خود را بسازد. در این مقاله، ما به چستر هایمس و پیروان آفریقایی او،  به ویژه مونگو بتی، سیمون نجامی و بولیا بانگا خواهیم پرداخت. هایمس یک داستان‌نویس جنایی آمریکایی است. نویسندگان آفریقایی از او پیروی و رمان‌هایی در این ژانر تولید می‌کنند. پاراتوپی دوگانه‌ی مکانی و هویتی محرک واقعی در خلق ادبیات آنها بود. این مقاله نشان میدهد پاراتوپی تعلقی متناقض است که فرآیند آفرینش را امکان‌پذیر می‌کند. ما به این نتیجه می‌رسیم که آن را به‌مثابه‌ی اهرم آفرینش ادبی یا اصل محرک تولیدات ادبی از نظر Maingueneau  باید مطرح کرد.

Mots clés [فارسی]

  • آفرینش
  • سرگردانی
  • فضا
  • تبعید
  • هویت
  • مکان
  • پاراتوپی
  • سفر

Titre d’article [English]

Paratopic Postures and Challenges of Literary Creation in Chester Himes, Mongo Beti, Bolya Baenga and Simon Njami

Résumé [English]

The literary paratopy leads us to the very status of the literary work and its author’s relation to literature. Paratopy is part of a creative process. Therefore, the creator appears as someone who has no place and who must build the territory of his work through this impossibility of assigning to himself a real place. Thus, we will be interested in Chester Himes and his African continuators in particular Mongo Beti, Simon Njami and Bolya Baenga. From then on, many African writers follows the markers drawn by Himes to produce detective novels in their turn. The double spatial and identity paratopy was a real stimulus in their literary creation. This article aims to show that paratopy is a paradoxical belonging that makes any creative process possible. We come to the conclusion that it is posed as the very lever of literary creation or if one wants as the driving principle of literary productions according to Maingueneau.

Mots clés [English]

  • creation
  • Exile
  • Space
  • Identity
  • Place
  • Paratopy
  • Trip
  • Wandering