Type de document : Original Article
Auteur
Professeur adjoint de langue et littérature persanes, Université Farhangian,, Téhéran, Iran.
Mots clés
Titre d’article Persian
Auteur Persian
سرگذشتهای خودنوشت در150سال اخیر دگرگونی پرشتابی یافتهاست. اما شدت و ضعف و ابعاد دگرگونیها در «ازخودنوشت»های گوناگون بنا به دلایل متنی و محیطی و سبک فردی پدیدآورندگان در سراسر جهان، نمودی چشمگیر و برجستهتر از شتاب تحولات دارد. بهطوریکه آفرینش گونهها و نمونههای متنوع، از خاطره-داستان «بوی جوی مولیان» محمد بهمنبیگی گرفته تا رمان-خاطرة «عاشق» نوشتة مارگریت دوراس را سبب شدهاست. در جستار حاضر کوشش بر آن است، تا دگرگونیهای مهم «ازخودنوشتن»های معاصر که به پیدایش گونة تحولیافتهای چون اتوفیکسیون انجامیدهاست، شناسایی گردد. به این منظور، پس از مرور وضعیت و سیر کلی اتویبوگرافیها در دو سدة اخیر، ابعاد صوری و معنایی دو اثر یادشده، با توجه به تفاوت بارزشان در سطح تحولیافتگی، ابتدا بهطور جداگانه مورد مداقه قرارگرفته، آنگاه یافتههای برآمده از بررسیهای جداگانة دو اثر، تطبیق و تحلیل میگردد. بر پایة این تطبیق، اشتراکات دو اثر در دایرة یکپارچه و جهانی ادبیات، بیشتر در بُعد معنا و مضامین مبتنی بر اندیشههای نوین اجتماعی نمودیافتهاست. در بُعد قالب و شگرد، پایبندی بهمنبیگی به سادهنویسی، مانعِ فرارفتن بویجویمولیان از حیطة هنجارمند اتوبیوگرافیها میشود. اما اصرار دوراس به کاربست شگردهای جدید و قدیم داستاننویسی، واقعیت بیوگرافیک عاشق را در پوشش پرازدحام فنون رماننویسی فروبردهاست، که آن را مصداق بارز اتوفیکسیون میسازد.
Mots clés Persian