Surfiction federmanienne : question de fiction ou de vérité ?

Tavana, Elham; Esfandi, Esfandiar

doi:10.22054/rlf.2021.55536.1099

Surfiction federmanienne : question de fiction ou de vérité ?

Type de document : Original Article

Auteurs

Elham Tavana ¹

Esfandiar Esfandi ²

¹ Facult&eacute; des langues et des litt&eacute;ratures &eacute;trang&egrave;res/, Universit&eacute; de T&eacute;h&eacute;ran

² Université de Téhéran

https://doi.org/10.22054/rlf.2021.55536.1099

Résumé

Dans la surfiction, genre littéraire inventé par Raymond Federman, ce qui au premier abord attire l’attention est la place qu’y occupe la vérité. Si l’on considère qu’un « surfictionneur » raconte les événements réels de sa vie, qu’en est-il alors du statut de la fiction dans son texte, de la place consacrée à la fiction dans ce projet à caractères autobiographiques ? S’il dit la vérité de son vécu, pourquoi le surfictionneur choisit-il un cadre fictionnel pour la raconter ? Ou plutôt, s’agira-t-il alors d’une vérité manipulée, reformulée voire d’un mensonge plus ou moins assumé ? En général, dans le domaine de l’écriture du moi, la question de la vérité est l’une des préoccupations de la lecture critique. Et cela a commencé depuis bien des siècles. Le débat entre Voltaire et Rousseau est l’un des exemples connus à ce propos. Ici, c’est la surfiction qui sera abordée et partant, la fiction federmanienne. Afin de mieux étudier la surfiction et les notions comme fiction et réalité chez cet auteur, nous nous référerons à deux de ses œuvres, Chut et Quitte ou double, en nous appuyant également sur la sociologie du texte de Pierre V. Zima.

Mots clés

surfiction

fiction

Raymond Federman

vérité

réalité

Titre d’article Persian

سورفیکسیونِ (فراتخیل) فدرمن: مسئله‏ی تخیل یا حقیقت؟

Auteurs Persian

الهام توانا ¹

اسفندیار اسفندی ²

¹ دانشکده زبانها و ادبیات خارجی /دانشگاه تهران

² دانشگاه تهران

Résumé Persian

در سورفیکسیون (فراتخیل)، مفهوم و ژانر ادبی که توسط ریمون فدرمن ابداع‎ شد، آن‏چه در برخورد نخست توجه خواننده را به خود جلب ‏می‏کند جایگاه حقیقت است. به عبارت دیگر، از همان ابتدا ذهن مخاطب درگیر این پرسش می‏شود که اگر نویسنده در این نوع ادبی رخدادهای واقعی زندگی‏اش را تعریف ‏می‏کند، موضوع تخیل در اثرش که ویژگی‏های اتوبیوگرافی را نیز دارد چه ‏می‏شود؟ اگر نگارنده حقیقت زیسته‏اش را بیان ‏می‏کند، به چه دلیل بستری برگرفته از تخیل را برای بازنمایی آن برمی‏گزیند؟ آیا مسأله‌ی حقیقتی دست‏کاری‏ یا بازسازی ‏شده یا حتی فراتر از آن بحث کتمان حقیقت در میان است؟ کتمانی که نویسنده کم‏وبیش به آن اذعان ‏دارد. به ‏طورکلی، در حوزه‏ی آثار راجع به منِ نویسنده، حقیقت یکی از مشغله‏‌‏‏های ذهنی در خوانش انتقادی است که از قرن‏ها پیش آغازشده و بحث میان ولتر و روسو یکی از مثال‏های شناخته‏شده در این زمینه است. در پژوهش حاضر، قصد داریم فراتخیل و تخیل را از دید فدرمن بررسی کنیم و برای مطالعه‏ی بهتر فراتخیل و مفاهیمی چون واقعیت و تخیل نزد این نویسنده به دو اثرش با عناوین «هیس» و «بازی ورق» با تکیه بر جامعه‏شناسی متن از دیدگاه پی‌یر زیما خواهیم‏پرداخت.

Mots clés Persian

سورفیکسیون (فراتخیل)

فیکسیون

ریمون فدرمن

حقیقت

واقعیت

Titre d’article English

Federman’s Surfiction: the Question of Fiction or Verity?

Résumé English

In surfiction, the concept and literary genre invented by Raymond Federman, what attracts the attention of the reader is the locus of truth. In other words, from the very beginning the addressee’s mind will be engaged with this question that if the author in this kind of literary genre narrates the real events of his own life, then what will happen to the subject of fiction in his work which has autobiographical characteristics? If the writer expresses the truth of his living, why he chooses to represent it through the fictional background? Does it arise from the manipulated, reformulated truth or even beyond that from the truth negation? Such a negation that more or less, the author himself assumes. Generally, in the realm of writing about the ‘I’ of the author, truth is one of the mental concerns in the critical reading. It has begun for centuries and the debate between Voltaire and Rousseau is one of the well-known examples on this matter. The present research, aims at considering Federman’s surfiction and ficion. For the better and more explication of the surfiction and the notions like fiction and reality, we will refer to two works of the author entitled as Shush and laisse it or leave it, in attempting to the text sociology of Pierre V. Zima.

Mots clés English