Autofiction chez Elif Shafak : s’exprimer dans une société machiste

Chavoshian, Sharareh; Shadaram, Najmeh

doi:10.22054/rlf.2025.84383.1205

Autofiction chez Elif Shafak : s’exprimer dans une société machiste

Type de document : Original Article

Auteurs

Sharareh Chavoshian ¹

Najmeh Shadaram ²

¹ Maître de conférences, Département de français, Faculté de littérature, Université Alzahra, Téhéran, Iran

² Master en traduction française, Département de Français, Université de Téhéran

10.22054/rlf.2025.84383.1205

Résumé

Chez Elif Shafak, auteure, nouvelliste, essayiste, oratrice, spécialiste et activiste en sciences politiques, les dimensions de l’autobiographie ne se limitent pas aux confins d’une vie. En tant qu’une représentante des femmes écrivains, Shafak entreprend une quête plutôt plurielle pour découvrir son ‘moi’ physique, familial, social et historique qui serait celui de toutes les auteures ou bien toutes les femmes qui sont toujours entravées par les contraintes des sociétés patriarcales. Mais comment une auteure pourrait introduire la fiction dans l’autobiographie ? Shafak est arrivée à le réaliser ? Est-ce que le recours à la fiction et le passage de l’autobiographie à l’autofiction pourrait l’aider à mieux se découvrir et redéfinir les autres femmes, leurs limites et leur statut, sans avoir peur d’être jugée ? C’est la problématique que le présent article va développer, en s’appuyant sur quatre romans de Shafak, La Bâtarde d'Istanbul (2007), Lait noir (2009), Crime d’honneur (2013) et Trois filles d’Eve (2018).

Mots clés

Autofiction

Engagement

Identité

Shafak

Solitude

Titre d’article Persian

تخیل در خودنگری نزد الیف شافاک: بیان خویشتن در جامعه ای مردسالار

Auteurs Persian

شراره چاوشیان ¹

نجمه شادآرام ²

¹ دانشیار، گروه فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران.

² کارشناس ارشد مترجمی، گروه فرانسه، دانشگاه تهران، تهران، ایران

Résumé Persian

نزد الیف شافاک، نویسنده، داستان‌ کوتاهنویس، رساله‌نویس، سخنران، متخصص و فعال علوم سیاسی، ابعاد زندگی‌نامه به محدودیت‌های یک زندگی ختم نمی‌شود. شافاک به عنوان نماینده جامعه نویسندگان زن، تلاشی نسبتاً متکثر برای کشف «خود» فیزیکی، خانوادگی، اجتماعی و تاریخی خود را انجام می‌دهد که همان تلاش همه نویسندگان زن یا همه زنانی است که همیشه میان دیوارهای جوامع مردسالار محصور هستند. اما چگونه یک نویسنده می تواند تخیل را وارد خودنگاری کند؟ آیا شافاک موفق به انجام آن شده است؟ آیا استفاده از داستان و گذار از خودنگاری به تخیل در خودنگاری می تواند به او کمک کند تا بدون ترس از قضاوت شدن، خود را بهتر بشناسد و زنان دیگر، محدودیت ها و موقعیت آن ها را بازتعریف کند؟ این مسئله ای است که این مقاله به آن خواهد پرداخت. پیکرهی مطالعاتی کار متشکل از چهار رمان شافاک، حرامزاده استانبول (2007)، شیر سیاه (2009)، شرافت (2013) و سه دختر حوا (2018) خواهد بود.

Mots clés Persian

تخیل در خودنگاری

تنهایی

شافاک

کنش‌گری

هویت

Titre d’article English

Autofiction in Elif Shafak’s books, expressing yourself in a macho society

Résumé English

For Elif Shafak, author, short story writer, essayist, speaker, specialist and activist in political science, the dimensions of autobiography are not limited to the confines of a life. As a representative of the society of authors, Shafak undertakes a rather plural quest to discover her physical, familial, social and historical 'self' which would be that of all authors or all women who are always constrained within the confines of patriarchal societies. But how could an author introduce fiction into autobiography? Shafak managed to realize it? Could the use of fiction and the transition from autobiography to autofiction help her to better discover herself and redefine other women, their limits and their status, without fear of being judged? This is the problem that this article will develop, based on four novels by Shafak, The Bastard of Istanbul (2007), Black Milk (2009), Honor Crime (2013) and Three Daughters of Eve (2018).

Mots clés English