Recherches en langue française

Entre recréation, transfert et perte du sens : traduction des titres de films du français en anglais et inversement

Articles de presse

Type de document : Original Article

Auteurs

Sharareh Chavoshian 1
Mahsa Doraee 2

1 Associate Professor., Department of French., Faculty of Literature., Alzahra University. Tehran. Iran.

2 Master of traduction. Department of French. Faculty of Literature. Alzahra university. Tehran. Iran

10.22054/rlf.2026.96189.1250
Résumé
Le présent article examine les enjeux sémiotiques de la traduction des connotations dans les titres de films entre le français et l’anglais. S’appuyant sur le cadre théorique d’Umberto Eco qui conçoit la traduction comme un processus de négociation visant à produire une équivalence fonctionnelle, cette étude analyse des titres de films traduits dans les deux sens – incluant des variantes canadienne et britannique. Notre recherche identifie cinq stratégies de traduction majeures – traduction littérale, adaptation idiomatique, neutralisation du niveau de langage, adaptation culturelle, recréation et suppression et/ou emprunt– et évalue dans quelle mesure elles préservent ou transforment les connotations du titre original. Les résultats montrent que la fonction commerciale est le critère dominant qui guide les choix des traducteurs et des distributeurs, souvent au détriment de la fidélité au sens original. La perte des connotations – qu’elles soient idiomatiques, culturelles, stylistiques ou phonétiques – est fréquente, voire inévitable dans certains cas tels que les jeux de mots et les homonymies. Cet article conclut que la traduction des titres de films illustre de manière particulièrement concrète la formule d’Eco selon laquelle traduire, c’est « dire presque la même chose » : une négociation constante entre fidélité, culture et impératifs commerciaux.

Mots clés

Connotation
Équivalence fonctionnelle
Titres de films
Traduction
Umberto Eco

Titre d’article Persian

میان بازآفرینی، انتقال و ازدست‌رفتن معنا: ترجمه عناوین فیلم از فرانسوی به انگلیسی و بالعکس

Auteurs Persian

شراره چاوشیان 1
مهسا درایی 2
1 دانشیار، گروه فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانش آموخته ارشد مترجمی زبان فرانسه، گروه فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
Résumé Persian

این مقاله به بررسی مسائل نشانه‌شناسی مربوط به ترجمه معانی ضمنی عناوین فیلم‌ها بین فرانسوی و انگلیسی می‌پردازد. با تکیه بر چارچوب نظری اومبرتو اکو - که ترجمه را به عنوان فرآیندی از مذاکره با هدف دستیابی به تعادل عملکردی در نظر می‌گیرد - این مطالعه عناوین فیلم ترجمه شده در هر دو جهت، از جمله گونه‌های کانادایی و بریتانیایی را تجزیه و تحلیل می‌کند. تحقیق ما پنج استراتژی اصلی ترجمه - ترجمه تحت‌اللفظی، اقتباس اصطلاحی، خنثی‌سازی سیاق کلام، اقتباس فرهنگی و بازآفرینی (همراه با حذف و/یا قرض گرفتن) - را شناسایی و میزان حفظ یا تغییر معانی ضمنی عنوان اصلی توسط این استراتژی‌ها را ارزیابی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که کارکرد تجاری معیار اصلی هدایت انتخاب‌های مترجمان و توزیع‌کنندگان است که اغلب به قیمت وفاداری به معنای اصلی تمام می‌شود. از دست دادن معانی ضمنی - چه اصطلاحی، فرهنگی، سبکی یا آوایی - مکرر و در برخی موارد (مانند جناس یا کلمات هم‌آوا) حتی اجتناب‌ناپذیر است. نتیجه این که، ترجمه عناوین فیلم‌ها، تصویر کاملاً ملموسی از مفهوم اکو ارائه می‌دهد،این که ترجمه به معنای «گفتن تقریباً همان چیز» است - مذاکره‌ای مداوم بین وفاداری، فرهنگ و الزامات تجاری.

Mots clés Persian

اومبرتو اکو
ترجمه
دلالت ضمنی
عنوان فیلم
معادل‌سازی کارکردی
Recherches en langue française

Articles de presse, Manuscrit accepté
Disponible en ligne (sur le site) dès 14 November 2026

Accueil

Soumission de l’article

Réviseurs

Contactez