میان بازآفرینی، انتقال و ازدست‌رفتن معنا: ترجمه عناوین فیلم از فرانسوی به انگلیسی و بالعکس

چاوشیان, شراره; درایی, مهسا

doi:10.22054/rlf.2026.96189.1250

میان بازآفرینی، انتقال و ازدست‌رفتن معنا: ترجمه عناوین فیلم از فرانسوی به انگلیسی و بالعکس

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

شراره چاوشیان ¹

مهسا درایی ²

¹ دانشیار، گروه فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

² دانش آموخته ارشد مترجمی زبان فرانسه، گروه فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

10.22054/rlf.2026.96189.1250

چکیده

این مقاله به بررسی مسائل نشانه‌شناسی مربوط به ترجمه معانی ضمنی عناوین فیلم‌ها بین فرانسوی و انگلیسی می‌پردازد. با تکیه بر چارچوب نظری اومبرتو اکو - که ترجمه را به عنوان فرآیندی از مذاکره با هدف دستیابی به تعادل عملکردی در نظر می‌گیرد - این مطالعه عناوین فیلم ترجمه شده در هر دو جهت، از جمله گونه‌های کانادایی و بریتانیایی را تجزیه و تحلیل می‌کند. تحقیق ما پنج استراتژی اصلی ترجمه - ترجمه تحت‌اللفظی، اقتباس اصطلاحی، خنثی‌سازی سیاق کلام، اقتباس فرهنگی و بازآفرینی (همراه با حذف و/یا قرض گرفتن) - را شناسایی و میزان حفظ یا تغییر معانی ضمنی عنوان اصلی توسط این استراتژی‌ها را ارزیابی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که کارکرد تجاری معیار اصلی هدایت انتخاب‌های مترجمان و توزیع‌کنندگان است که اغلب به قیمت وفاداری به معنای اصلی تمام می‌شود. از دست دادن معانی ضمنی - چه اصطلاحی، فرهنگی، سبکی یا آوایی - مکرر و در برخی موارد (مانند جناس یا کلمات هم‌آوا) حتی اجتناب‌ناپذیر است. نتیجه این که، ترجمه عناوین فیلم‌ها، تصویر کاملاً ملموسی از مفهوم اکو ارائه می‌دهد،این که ترجمه به معنای «گفتن تقریباً همان چیز» است - مذاکره‌ای مداوم بین وفاداری، فرهنگ و الزامات تجاری.

کلیدواژه‌ها

اومبرتو اکو

ترجمه

دلالت ضمنی

عنوان فیلم

معادل‌سازی کارکردی