La Nature comme espace de résistance et d’identité : étude croisée de Désert et du Voyage à Rodrigues de J. M. G. Le Clézio

Barimani, Naimeh; Ghaemmaghami, Anahita Sadat; Abkeh, Annette

doi:10.22054/rlf.2026.88992.1223

La Nature comme espace de résistance et d’identité : étude croisée de Désert et du Voyage à Rodrigues de J. M. G. Le Clézio

Type de document : Original Article

Auteurs

Naimeh Barimani ¹

Anahita Sadat Ghaemmaghami ²

Annette Abkeh ³

¹ Doctorante de la littérature française à l'Université Azad de Téhéran

² Maître-Assistante , Faculté des langues étrangère,s, Université Azad de Téhéran Centre

³ Département de français,, Faculté des langues Etrangères, Université Azad de Téhéran -Centre

10.22054/rlf.2026.88992.1223

Résumé

Cet article explore le thème de la nature comme espace de résistance, de mémoire et de quête identitaire dans Désert et Voyage à Rodrigues de Le Clézio. À travers une analyse comparative, nous examinons comment ces deux œuvres, l'un roman et l'autre récit autobiographique, tissent une réflexion commune sur l’exil et les paysages désertiques. De quelles manières cette réflexion s'articule-t-elle à travers ces œuvres? Dans Désert, Lalla incarne une résistance poétique face à l’effacement culturel tandis que Voyage à Rodrigues retrace une quête généalogique où l’île devient un espace de méditation et de réconciliation avec le passé. À travers ce livre, Le Clézio cherche son identité et tente de trouver les régions où vivait son grand-père, dans l'espoir d'y renouer avec la nature. L'importance de cette recherche réside dans le fait qu'en mêlant lyrisme et engagement, Le Clézio arrive à démontrer que par l'intermédiaire d'une écriture oscillant entre déracinement et enracinement, et en interrogeant notre rapport aux territoires réels et imaginaires, la nature se donne à percevoir comme une langue, à la fois refuge spirituel et lieu de tension entre tradition et modernité.

Mots clés

Désert

Voyage à Rodrigues

nature

identité

errance

Titre d’article Persian

طبیعت به مثابه فضایی برای مقاومت و هویت: مطالعه تطبیقی بیابان و سفر به رودریگ، نوشته‌ی ژان ماری گوستاو لو کلزیو

Auteurs Persian

ناعمه بریمانی ¹

آناهیتا سادات قائم مقامی ²

آنت آبکه ³

¹ دانشجوی دکتری ادبیات فرانسه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

² استادیار گروه فرانسه دانشکده زبانهای خارجی دانشگا آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

³ گروه فرانسه، دانشکده زبانهای خارجی، واحد تهران مرکزی دانشگاه آزادداسلامی ایران تهران

Résumé Persian

این مقاله به بررسی مضمون طبیعت به عنوان فضایی برای مقاومت، خاطره و جستجوی هویت در بیابان و سفر به رودریگ اثر لو کلزیو می‌پردازد. از طریق یک تحلیل تطبیقی، بررسی می‌کنیم که چگونه این دو اثر، یکی رمان و دیگری شرح حال، تأملی مشترک در مورد تبعید و مناظر بیابانی را در هم می‌آمیزند.این تأمل به چه شیوه‌هایی در سراسر این آثار بیان شده است؟ در *کویر*، لالا مظهر مقاومت شاعرانه در برابر حذف فرهنگی است، در حالی که *سفر به رودریگز* جستجویی تبارشناختی را پی می‌گیرد که در آن جزیره به فضایی برای مراقبه و آشتی با گذشته تبدیل می‌شود. لو کلزیو از طریق این کتاب، هویت خود را جستجو می‌کند و تلاش می‌کند مناطقی را که پدربزرگش در آن زندگی می‌کرد، پیدا کند، به این امید که دوباره با طبیعت آنجا ارتباط برقرار کند. اهمیت این جستجو در این واقعیت نهفته است که لو کلزیو با ترکیب تغزل و تعهد، موفق می‌شود نشان دهد که طبیعت، از طریق نوشتاری که بین ریشه‌کنی و ریشه‌دار بودن در نوسان است، و با زیر سوال بردن رابطه ما با سرزمین‌های واقعی و خیالی، خود را به عنوان یک زبان، همزمان یک پناهگاه معنوی و مکانی برای تنش بین سنت و مدرنیته، آشکار می‌کند.

Mots clés Persian

بیابان

سفر به رودریگ

طبیعت

هویت

سرگردانی

Titre d’article English

The theme of Nature, as a space of resistance and quest for identity, cross-sectional study between Desert and Voyage to Rodrigues by Le Clézio

Résumé English

This article explores the themes of wandering, memory, and the quest for identity in Desert (1980) and Voyage to Rodrigues (1986) by J.M.G. Le Clézio. Through a comparative analysis, we examine how these two works, although different in form (novel and autobiographical narrative), weave a common reflection on exile, desert landscapes, and the confrontation between tradition and modernity. In what ways does this reflection occur through these works? In Desert, the character of Lalla embodies a poetic resistance to cultural erasure, while Voyage to Rodrigues traces a genealogical quest where the island becomes a space for meditation and reconciliation with the past. Through this book, Le Clézio searches for his identity and wants to find the regions where his grandfather In the hope of reconnecting with nature. The importance of this research lies in the fact that lived for a long time to have a reconciliation with nature. By mixing lyricism and commitment, Le Clézio offers a writing that oscillates between uprooting and rooting, questioning our relationship with real and imaginary territories.

Mots clés English