نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
استادیار، دانشگاه خوارزمی
چکیده
تاریخنگاری زنان ایرانی در دوره قاجار تا مدتها بر منابع غربی استوار بوده است. اما امروزه به لطف منابع درونزا (بومی) میتواند نوسازی شود، امری که بازخوانی انتقادی روایتهای اروپایی را ضروری میسازد. مقایسه این دو منبع، امکان درک بهتر محدودیتها و نیات مسافران زن و مرد اروپایی را فراهم میکند. این پژوهش قصد دارد بازنمایی ژان دیولافوا از نهاد ازدواج در میان عشایر و شهرنشینان را در مواجهه و مقایسه با خاطرات سردار مریم بختیاری ارزیابی کند. با تکیه بر این فرضیه که این مسافر نه میتوانست و نه میخواست از پیشداوریهای شرقشناسانه خود (به تعبیری که ادوارد سعید از این واژه ارائه میدهد) دست بکشد، این تحلیل نشان میدهد که او برتری قوانین مردسالارانه بر هنجارهای اخلاقی یا مذهبی را نادیده گرفته است. مطالعه تطبیقی حاضر بر آن بوده است تا نشان دهد که چگونه خاطرات، به عنوان منبعی تاریخی و بومی و نیز آرشیوی از امر خصوصی، امکان ارزیابی انتقادی منابع برونزا و واسازیِ گفتمان شرقشناسانه مسافران اروپایی را فراهم میآورند.
کلیدواژهها