راهبردهای ترجمه واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی در رمان دایی جان ناپلئون به فرانسه

Fardjah, Marjan; POURMASSOUDI, Nazanin

doi:10.22054/rlf.2024.83198.1198

راهبردهای ترجمه واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی در رمان دایی جان ناپلئون به فرانسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

Marjan Fardjah ¹

Nazanin POURMASSOUDI ²

¹ Professeure assistante, Département de français, Université Allameh Tabataba’ï, Téhéran, Iran.

² Master de traduction française, Université Allameh Tabataba’ï, Téhéran, Iran

10.22054/rlf.2024.83198.1198

چکیده

در ترجمۀ یک اثر، تنها تکیه به انتقال عناصر زبانی و ساختاری کافی نیست، بلکه این فرهنگ است که روح زبان را می‌سازد. از گذشته تا‌کنون، یکی از اصلی‌ترین مسائل مورد بحث در علم ترجمه‌شناسی، چگونگی انتقال مفاهیم فرهنگی بوده است. در هر زبانی واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی وجود دارند که به ندرت معادلی برای آن‌ها در زبان دیگر یافت می‌شود. مطالعه حاضر در بخش نظری به هدف بررسی مفهوم واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی، ارائۀ دسته‌بندی‌ و استراتژی‌های گوناگون ترجمۀ آن‌ها از دیدگاه ترجمه‌شناسان متعدد صورت گرفته است. پس از آن، در بخش تحلیلی نیازمند پیکره‌ای با بازتاب فرهنگ ایرانی اعم از اعتقادات، باور‌ها، رسومات، رفتار‌های اجتماعی، معماری، اسامی خاص و ... بودیم؛ از این روی رمان دایی جان ناپلئون، شاهکار ادبی ایرج پزشکزاد نویسنده و مترجم ایرانی و ترجمۀ آن به زبان فرانسه توسط سرور کسمایی را انتخاب نمودیم. برای تحقق پذیری تحلیلی دقیق‌، به ارائۀ دسته‌بندی نمونه‌های حاضر پرداختیم و همچنین با بهره‌جستن از تکنیک‌های ترجمه به دو استراتژی متقابل ولی تکمیل‌کننده یعنی "حفظ بیگانگی" و "اولویت معنایی" رسیدیم. در نهایت تحلیل ترجمۀ نمونه‌ها با استفاده از نظریۀ ذکر شده به هدف بررسی میزان موفقیت مترجم در انتقال واحد‌های حامل اطلاعات فرهنگی را مورد مطالعه و بررسی قرار دادیم.

کلیدواژه‌ها

ترجمه‌شناسی

واحد‌های حامل اطلاعات فرهنگی‌

استراتژی‌های ترجمه

دایی جان ناپلئون

ایرج پزشکزاد

عنوان مقاله English

Translation Strategies for Culturèmes in the Novel My Uncle Napoleon in French

چکیده English

In the translation, it is not enough to rely solely on the transmission of linguistic and structural elements; rather, it is culture that embodies the spirit of the language. Until now, one of the main issues addressed in translation studies has been how to transfer cultural elements. In every language, there are culturally marked elements (culturèmes) that pose challenges during translation and rarely have equivalents in another language.

In the theoretical part, this study aims to explore the concept of units carrying cultural information (culturèmes), presenting their categories and various translation strategies from the perspective of numerous translation scholars. Subsequently, in the analysis section, we needed a corpus that reflects Iranian culture, including beliefs, concepts, customs, social behaviors, architecture, proper names, etc. Therefore, we chose the novel **"My Uncle Napoleon,"** the masterpiece of Iranian writer and translator Iradj Pezechkzad, and its French translation by Sorour Kasmaï.

To conduct a thorough analysis, we classified the examples based on translation techniques, arriving at two mutually complementary strategies: "preserving the foreignness of the culturème" and "prioritizing meaning and acclimatization." Finally, we analyzed the translation of the samples using the mentioned theory to ensure the translator’s success in transferring these cultures.

کلیدواژه‌ها English