زبان پژوهی فرانسه

چکیده این پژوهش با تکیه بر نظریه سبک شناسی ساختاری وینه-داربلنه به تحلیل  ترجمه متون اقتصادی از زبان فرانسه به فارسی می پردازد. هدف مقاله  بررسی شیوه های مختلفی است که مترجم جهت رفع موانع ترجمه به آنها متوسل می گردد و  پاسخ به پرسش هایی از این قبیل که بهترین شیوه های برگردانِ اصطلاحات فنی و کارآمدترین شیوه های  ترجمه کدام است. بنابراین، مطالعه مذکور پیرامون معضلات اصلی ترجمه متون اقتصادی است. نظر به قرارگرفتن متون بانکی ـ مالی در حوزه متون تخصصی و همچنین  علوم انسانی، دشواری اصلی در برگردانِ این متون در وهله اول به اصطلاحات فنی بر می گردد و در وهله دوم به ساختار نحویِ خاصی که جملات از آن پیروی می کنند. از این رو، مسئله ترجمه در این پژوهش حول جستجوی معادل مناسب در سطوح واژگان و عبارات  و همچنین در ساختار جملات طولانی و پیچیده و نحوه انتقال آنها به زبان فارسی می چرخد.

چکیده در کتاب اگر فراموشت کنم بغداد نوشته شده توسط انعام کچاچی و گریه نکن اثر لیدی سالیوار تصویری روشن از عواقب جنگ در دو دوره مختلف به تصویر کشیده شده است که کمابیش دارای نقاط مشترک تاریخی، اجتماعی و سیاسی هستند که در طول جنگ تحقق یافتند. روحیه زنانه کچاچی و سالیوار کاملا بر روی ابعاد داستانی رمان ها تسلط دارد. در واقع زینا قهرمان کچاچی و ومونتس روای سالیوار زنان آزاده ای هستند که عقایدشان توسط نویسنده ها مطرح شده است. جنگ و تاثیرات آن بدون شک عناصر اصلی اثر داستانی انعام کچاچی و لیدی سالوایر است. کچاچی از هم پاشیدگی خانواده عراقی بخاطر جنگ را به نمایش می گذارد. از طرف دیگر، سالوایر نیز اختلاف و نفاق را در یک خانواده به خاطر جنگ داخلی به تصویر می کشد . قهرمان هر دو داستان در نتیجه این جنگ ها مجبور به پذیرش  تبعید و مهاجرت می شوند . هر دو نویسنده از خاطرات گذشته به عنوان شاهدی تاریخی بهره جسته اند.

چکیده بیشتر اختلالات روانی ریشه در محیط اجتماعی و خانوادگی دوران کودکی دارند. به عقیده کارن هورنای، روانشناس نئوفرویدی، کودکی که از عشق، امنیت و محبت محروم باشد، در بزرگسالی به اضطرابی دچار می­شود که مانع از شکوفایی و رشد فردی او می­گردد. او برای غلبه بر این اضطراب، یکی از سه تیپ شخصیتی پرخاشگر، مهرطلب و انزواطلب را برمی­گزیند. چنین افرادی اغلب برای یافتن آرامش و صلح درونی به دنیایی خیالی که خود ساخته­اند، پناه می­برند؛ اما این امر خود نیز سبب ایجاد مشکلات روانی دیگری می­شود. در این مقاله با تکیه بر نظریات کارن هورنای، نوع تیپ شخصیتی آقای رویا را که یکی از شخصیت­های کتابی با همین نام از روبر پنژه است، تحلیل کرده و به ارائه مثال­هایی از کتاب می­پردازیم که ابعاد روانشناختی این شخصیت را آشکار می­کنند. به این ترتیب می­توانیم به درک بهتری از غنای روانشناختی رمان نو برسیم؛ موضوعی که همواره در مورد این جریان ادبی مورد بحث بوده­است.

چکیده ت تصویرشناسی «دیگری» را موضوع اصلی خویش قرار داده و با تکیه بر تحلیل تصاویر به معرفی آن می‌پردازد. این تصاویر از یک سو، حاصل مشاهده‌ها و داوری‌های نویسنده از دیگری، و از سوی دیگر، حاصل تفکرات و ذهنیت وی می‌باشد. در این بین، سفرنامه‌ها نیز نقش مهمی در معرفی دیگری ایفا می‌کنند. در واقع، مطالعۀ بیگانه همواره موضوع اصلی ادبیات سفر است. پژوهش حاضر، به مطالعۀ تصویر ارائه شده از کشور ایران پس از جنگ جهانی دوم در سفرنامۀ الا میر، نویسندۀ زن اهل سوییس می‌پردازد. در این مقاله، ابتدا نقش فضای جغرافیایی و تاریخی تصویر شده را در معرفی «دیگری» طبق نظریۀ منظره و طبیعت نزد میشل کولو مورد مطالعه قرار خواهیم داد. سپس، با تکیه بر تعاریف «خود» و «دیگری» از دانیل هانری پاژو، به بررسی شکل‌گیری این تصاویر خواهیم پرداخت، حقایق فرهنگی و اجتماعی جامعۀ ایرانی را از دید نویسنده مورد مطالعه قرار خواهیم داد و از خلال آن، تاثیرات برخورد با دیگری بر روی خود را نیز مطالعه خواهیم نمود.

چکیده ترجمه خودکار (TA) جایگاه مهمی در چشم‌انداز فناوری‌های زبانی مدرن در زمینه جهانی‌سازی فزاینده دارد. با تکیه بر الگوریتم‌های پیشرفته و شبکه‌های عصبی عمیق، سیستم‌های ترجمه خودکار مانند Google Translate و DeepL امکان ترجمه سریع و دسترس‌پذیر را فراهم می‌کنند. با این حال، این سیستم‌ها هنگام پردازش ساختارهای زبانی با پیچیدگی‌های دستوری و فرهنگی، به‌ویژه در ابعاد مرتبط با جنسیت، با محدودیت‌های قابل‌توجهی روبرو می‌شوند. در این مقاله تلاش شده است چالش‌های ترجمه خودکار در زبان‌های دارای جنسیت دستوری بررسی شود و در این راستا عملکرد پلتفرم های Google Translate و DeepL را در ترجمه از انگلیسی به فرانسوی، با تأکید بر اسامی مشاغل که نمایانگر کلیشه‌های جنسیتی هستند، به‌صورت مقایسه‌ای مطالعه شده اند. این پژوهش با استناد به تجزیه و تحلیل دقیق نتایج به‌دست‌آمده از مجموعه متنی که به‌طور هدفمند برای ارزیابی توانایی این پلتفرم‌ها در درک شاخص‌های جنسیتی طراحی شده است، محدودیت‌های سیستم‌های فعلی را برجسته می‌کند، و بدین ترتیب ناتوانی این پلتفرم ها در پاسخ‌گویی به نیازهای بافتی و فرهنگی زبان‌های دارای جنسیت دستوری را نشان می دهد.

چکیده در ترجمۀ یک اثر، تنها تکیه به انتقال عناصر زبانی و ساختاری کافی نیست، بلکه این فرهنگ است که روح زبان را می‌سازد. از گذشته تا‌کنون، یکی از اصلی‌ترین مسائل مورد بحث در علم ترجمه‌شناسی، چگونگی انتقال مفاهیم فرهنگی بوده است. در هر زبانی واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی وجود دارند که به ندرت معادلی برای آن‌ها در زبان دیگر یافت می‌شود. مطالعه حاضر در بخش نظری به هدف بررسی مفهوم واحدهای حامل اطلاعات فرهنگی، ارائۀ دسته‌بندی‌ و استراتژی‌های گوناگون ترجمۀ آن‌ها از دیدگاه ترجمه‌شناسان متعدد صورت گرفته است. پس از آن، در بخش تحلیلی نیازمند پیکره‌ای با بازتاب فرهنگ ایرانی اعم از اعتقادات، باور‌ها، رسومات، رفتار‌های اجتماعی، معماری، اسامی خاص و ... بودیم؛ از این روی رمان دایی جان ناپلئون، شاهکار ادبی ایرج پزشکزاد نویسنده و مترجم ایرانی و ترجمۀ آن به زبان فرانسه توسط سرور کسمایی را انتخاب نمودیم. برای تحقق پذیری تحلیلی دقیق‌، به ارائۀ دسته‌بندی نمونه‌های حاضر پرداختیم و همچنین با بهره‌جستن از تکنیک‌های ترجمه به دو استراتژی متقابل ولی تکمیل‌کننده یعنی "حفظ بیگانگی" و "اولویت معنایی" رسیدیم. در نهایت تحلیل ترجمۀ نمونه‌ها با استفاده از نظریۀ ذکر شده به هدف بررسی میزان موفقیت مترجم در انتقال واحد‌های حامل اطلاعات فرهنگی را مورد مطالعه و بررسی قرار دادیم.

چکیده ترجمه شفاهی فعالیتی پیچیده شامل فرایندهای شناختی در مغز مترجم است یا بطور دقیق تر در حافظه کاری که مسئول ذخیره سازی موقت و پردازش اطلاعات در فعالیت های شناختی است. عملکرد مترجم شفاهی با حافظه کاری و اجزای آن مرتبط است. از آنجا که مجری مرکزی وظیفه هماهنگی سیستم‌های کمکی و کنترل توجه را در تاثیرگذارترین مدل حافظه کاری یعنی مدل بدلی بعهده دارد، در این مقاله به دنبال بررسی نقش آن در ترجمه شفاهی و عملکرد مترجم هستیم، ضمن آنکه در چهارچوب نظریه تفسیری ترجمه سلسکوویچ و لودرر نگاهی بر ترجمه شفاهی خواهیم داشت. بدین منظور، ده دانشجوی مترجمی از دانشگاه های ایران را که درس ترجمه شفاهی می گذرانند، انتخاب کردیم. پس از آزمون حافظه کاری، ابتدا یک آزمون ترجمه شفاهی در شرایط عادی ترجمه برای بررسی عملکرد دانشجویان برگزار کردیم. در مرحله بعد، آزمون ترجمه شفاهی دیگری آماده نمودیم، اما این بار پیش از شروع آزمون به کمک یک تکلیف شناختی، بار شناختی اضافی بر مجری مرکزی وارد کردیم. نتایج نشان داد که بار اضافی شناختی به طور قابل توجهی کیفیت عملکرد دانشجویان را کاهش داد. به عبارتی، طبق داده‌ها می توان نتیجه گرفت که عملکرد مترجم شفاهی به مجری مرکزی وابسته است و بنابراین نقش آن در ترجمه شفاهی بسیار مهم است.

چکیده در این مقاله، نقش پارودی یا نقیضه در «ایالت‌ها و امپراتوری‌های ماه» اثر سیرانو دو برژراک بررسی شده است؛ اثری که در قرن هفدهم، دوران تغییرات عمده فکری، با تقلیدی طنزآمیز از هنجارهای اجتماعی، علمی، فلسفی و مذهبی، رویکردی نوآورانه در پیش گرفته است. این پژوهش، با تمایزگذاری میان پارودی در معنای محدود و گسترده آن، به تحلیل رابطه میان پارودی و مباحث فکری عصر مورد نظر می‌پردازد؛ تحلیلی که با تأکید بر نظریات و تأملات ژرار ژنت و تحقیقات سایر اندیشمندان حوزه پارودی انجام شده است.         به نظر می‌رسد پارودی در آثار سیرانو از شکل ساده خود فراتر رفته و به ابزاری تبدیل شده است که خواننده را به اندیشه و بازنگری وامی‌دارد. پذیرش پارودی نیز نقشی کلیدی ایفا می‌کند، زیرا هر خواننده می‌تواند برداشت طنزآمیز و منحصر‌به‌فرد خود را داشته باشد. به بیان دیگر، پارودی در نوشتار سیرانو دو برژراک، حقیقتی پویا و در حال بازتعریف را آشکار می‌کند.

چکیده یادگیری اصطلاحات موجب ارتقای توانش ارتباطی و نشان دهنده‌ی‌ تسلط زبانی است. علاوه بر این، نقشه‌های ذهنی به تجسم و درک این ترکیب کلمات کمک می کند و یادگیری آنها را تسهیل می‌بخشد . نقشه ذهنی به افزایش حافظه کاری و دیداری کمک می‌کند و اطلاعات را به شکلی ساختاریافته سازماندهی می‌کند. با به‌کارگیری تصاویر، رنگ‌ها و کلمات کلیدی، ارتباطات عصبی را تحریک کرده و فرآیند یادگیری را تعاملی و جذاب‌تر می‌سازد. با توجه به عدم وجود نقشه ذهنی در آموزش زبان فرانسه در ایران، در این مطالعه تحلیلی، ما به بررسی عبارات ثابت و غیر ثابت با استفاده از نقشه ذهنی پرداختیم. در مطالعه حاضر، هدف ما این است که بدانیم نقشه‌های ذهنی چگونه می‌توانند به یادگیری اصطلاحات کمک کنند. ما دو گروه زبان آموزان را هدف قرار دادیم. فراگیرانی که این عبارات را از طریق نقشه ذهنی یاد گرفتند نمرات بهتری را کسب کردند. نتایج حاکی از کارآمدی نقشه‌های ذهنی در استفاده از این ترکیب کلمات بود.

چکیده محمود رمانی به زبان فارسی است که نویسندۀ آن، روح الله حسینی، در پی همه‌گیری کووید-۱۹ نوشته و به زبان فرانسه ترجمه کرده است. در این داستان، شخصیت اصلی به‌طور خستگی‌ناپذیری تلاش می‌کند تا شروع به نوشتن اثری کند که پس از مرگ‌اش ضامن شهرت او باشد، اما از آنجایی که نمی‌تواند به این هدف برسد، در افکار پریشان خود که ناشی از ترس از زمان هستند فرو می‌رود و مدام خود را پشت سر نویسندگان بارز مورد علاقه‌اش می‌بیند که پیش از مرگ نشانی از نبوغ خود بجا گذاشته‌اند. برای درک چالش وجودی پیش روی محمود و رمزگشایی از پرسش اساسی نویسنده در مورد موانع انسان مدرن، ارزیابی مفهوم زمان در این داستان و تفسیر وضعیت روانی شخصیت اصلی یک پرسش ضروری است. به همین منظور، تحلیل نشانه‌شناختی، به کمک نظریۀ روایی که پل ریکور در دهه 1980 ارائه کرده است و به دنبال آن آثار فیلیپ هامون در مورد نشانه‌شناختی شخصیت داستان، انجام می‌شود.

چکیده رمان، درمقام مهمترین شکل ادبی دوران معاصر، به روایت سرگذشت انسان مسئله‌دار و توصیف جریانهای اجتماعی می‌پردازد. یکی از مفاهیم ادبی و مهم جامعۀ معاصر«قهرمان مسئله‌دار» است، این اصطلاح نخست از سوی گئورگ لوکاچ، منتقد مجارستانی، در قرن بیستم مطرح‌شد و با لوسین گلدمن ادامه‌یافت. از دیدگاه آنها، رابطۀ متقابل ساختار ادبی و بافت اجتماعی، ادبیات را تبدیل به ابزار پاسخگویی به مسائل اجتماعی کرده‌است. ما در آثار معاصر شاهد ظهور قهرمانانی هستیم که علاوه بر عملگرا بودن، عمیقاً در مورد اعمال و انگیزه‌های خود فکرمی‌کنند. آنها صرفاً بر دستیابی به یک هدف قهرمانانه تمرکز نمی‌کنند، بلکه خودشناسی و رویارویی با واقعیت‌های پیچیدۀ معنوی را نیز سرلوحۀ کار خود قرارمی‌دهند. قهرمان این نوع رمانها، که اغلب برخاسته از عامۀ مردم است، در مقام منتقد سرسخت جامعه، درصدد احیای ارزش‌های اصیل تباه‌شده‌است. هدف از مقالۀ حاضر که بر مبنای رویکرد توصیفی- تحلیلی به رشتۀ تحریر درآمده‌است واکاوی رمان وصیّت‌نامۀ فرانسوی، نوشتۀ آندره مکین، از منظر جامعه‌شناختی، با تکیه بر مفهوم «قهرمان مسئله‌دار» و تطبیق آن با آرای لوسین گلدمن است. دستاوردهای این پژوهش حاکی از آن است که راوی، به عنوان قهرمان مسئله‌دار رمان، به دلیل انزوای هستی‌گرایانه خود و جستجوی ارزش‌های راستین، قهرمانی مسئله‌دارتلقّی‌می‌شود. او در جهان خیالی خود به دنبال راهی برای گریز از اضطراب روزانۀ خود است.