از تناوب تا عادت در بیان زمان‌مندی قید : مطالعۀ تطبیقی فرانسه-فارسی

عباسی, علی; شریفی, سارا

doi:10.22054/rlf.2025.88092.1221

از تناوب تا عادت در بیان زمان‌مندی قید : مطالعۀ تطبیقی فرانسه-فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی عباسی ¹

سارا شریفی ²

¹ استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.22054/rlf.2025.88092.1221

چکیده

قیدهای تکرار و عادت از جمله قیدهای زمانی در زبان فرانسه هستند. همان‌قدر که مفهوم تناوبِ یک کنش به بیان عادت از طریق مفهوم کلیدیِ تکرار نزدیک است، به همان اندازه، دو مفهوم بیان تناوب و بیان عادت از لحاظ دستوری از یکدیگر دور هستند. کنشی که مکرراً رخ می‌دهد و کنشی که بر حسب عادت انجام می‌شود نه به این دلیل این که فاقد میزان مشخصی از عنصر تکرار هستند، بلکه به دلیل ماهیت متفاوتشان از یکدیگر متمایز می‌شوند. داشتن تمایز واضح برای درک تفاوت آنها به مترجم این امکان را می‌دهد که با انتخاب یک معادل مناسب، معنای تکرار یا عادت را در ترجمه خود به‌درستی مشخص کند. پرسش اصلی این پژوهش این است که چگونه می‌توان قید بیان تناوب را از قید بیان عادت تمییز داد و نمود این دو در ترجمه به فارسی به چه صورت است؟ برای پاسخ به این سوال، پس از ارئۀ توضیحاتی از منابع دستوری، به‌ویژه دستور زبان بزرگ فرانسه، برای دست یافتن به درک تفاوت‌های ظریف میان این دو گروه قیدی، از طریق بررسی تطبیقی قیدهای بیان تناوب و بیان عادت برگرفته از متون ادبیات فرانسه و مقایسۀ آن با معادل مربوطه در ترجمۀ فارسی، می‌توان تمایزات دستوری را تعیین کرد. به‌عنوان نتیجه، آن هنگام که در انتخاب معادل، به‌طور همزمان به معنا و شکل دستوریِ واژگان مبدأ توجه شود، ترجمه بهتر می‌تواند ایدۀ زمانِ مورد نظر در متن مبدأ را انتقال دهد.

کلیدواژه‌ها

زمان دستوری

قید در زبان فرانسه

تناوب

عادت

ترجمۀ فارسی

عنوان مقاله English

From frequency to Habit in the Expression of Adverbial Temporality: A French-Persian Contrastive Study

چکیده English

Adverbs of frequency and habit are part of temporal adverbs in the French language. As much as the notion of frequency of an action approaches that of habit through repetition, as a common notion among them, they move away from the syntactic point of view. Frequent action and habitual action differ from each other not only because they lack precise repetition, but also because their natures are different. A clear distinction to perceive their difference allows the translator to clearly establish the meaning of frequency or habit in their translation by a suitable choice. How is the distinction between the adverb of frequency and that of habit possible in French, and what are their concretizations in Persian translation? After presenting the explanations of the grammatical sources, notably La grande grammaire du français, to discover the nuances between these two adverbial groups, according to a contrastive study concerning the adverbs of frequency and those of habit which are taken from literary texts and their Persian translations, it will be possible to determine the grammatical distinctions. To conclude, when the choice of equivalent concerns simultaneously the meaning and the form of the principal, the translation will be able to better convey the temporal idea of the source text.

کلیدواژه‌ها English