زبان پژوهی فرانسه

چکیده قیدهای تکرار و عادت از جمله قیدهای زمانی در زبان فرانسه هستند. همان‌قدر که مفهوم تناوبِ یک کنش به بیان عادت از طریق مفهوم کلیدیِ تکرار نزدیک است، به همان اندازه، دو مفهوم بیان تناوب و بیان عادت از لحاظ دستوری از یکدیگر دور هستند. کنشی که مکرراً رخ می‌دهد و کنشی که بر حسب عادت انجام می‌شود نه به این دلیل این که فاقد میزان مشخصی از عنصر تکرار هستند، بلکه به دلیل ماهیت متفاوتشان از یکدیگر متمایز می‌شوند. داشتن تمایز واضح برای درک تفاوت آنها به مترجم این امکان را می‌دهد که با انتخاب یک معادل مناسب، معنای تکرار یا عادت را در ترجمه خود به‌درستی مشخص کند. پرسش اصلی این پژوهش این است که چگونه می‌توان قید بیان تناوب را از قید بیان عادت تمییز داد و نمود این دو در ترجمه به فارسی به چه صورت است؟ برای پاسخ به این سوال، پس از ارئۀ توضیحاتی از منابع دستوری، به‌ویژه دستور زبان بزرگ فرانسه، برای دست یافتن به درک تفاوت‌های ظریف میان این دو گروه قیدی، از طریق بررسی تطبیقی قیدهای بیان تناوب و بیان عادت برگرفته از متون ادبیات فرانسه و مقایسۀ آن  با معادل مربوطه در ترجمۀ فارسی، می‌توان تمایزات دستوری را تعیین کرد. به‌عنوان نتیجه، آن هنگام که در انتخاب معادل، به‌طور همزمان به معنا و شکل دستوریِ واژگان مبدأ توجه شود، ترجمه بهتر می‌تواند ایدۀ زمانِ مورد نظر در متن مبدأ را انتقال دهد.

چکیده این مطالعه قصد دارد نقطه تلاقی رمان "قطره طلایی"، اثر ادبی میشل تورنیه را که آکنده از مسائل فلسفی گوناگون است، با گفتار-تمثیل "سه دگردیسی"  به عنوانروش عملی برای ساخت اخلاق شخصی، که آغازگر "چنین گفت زرتشت" مهم‌ترین اثر نیچه محسوب می‌شود، بررسی کند. ما در این مقاله سفر شخصیت اصلی رمان تورنیه را از خلال سه مرحله ممکن زندگی در مسیر بیداری یک فرد که نیچه معرفی کرده است، تحلیل کرده، و به بازتاب‌های فلسفی مشابه که زمینه‌ساز گروه‌بندی دو متن در یک خط مشابه است، اشاره نموده ایم. در پایان تحلیل، چنین متوجه شدیم که  میشل تورنیه نظریه بازسازی ارزش‌های نیچه رابرای خلق شخصیت ادریس  در خلق رمانش به کار بسته، در حالی که به چالش‌های مهاجرت یک جوان چوپان الجزایری در فرانسه ، به عنوان نماینده گروه‌های اقلیت که اغلب با دشواری‌هایی برای شناخت و دفاع از غنای میراث فرهنگی خود رو به رو هستند می پردازد.

چکیده ادغام فناوری‌های دیجیتال در آموزش زبان‌های خارجی در عصر حاضر یک انقلاب آموزشی واقعی است که فرصت‌های جدیدی برای تنوع‌بخشی به روش‌های یادگیری فراهم می‌کند. این مطالعه اثربخشی برنامه آموزشی  دولینگو را در یادگیری زبان فرانسه به عنوان زبان خارجی توسط زبان‌آموزان ایرانی ۱۸ تا ۲۵ ساله بررسی می‌کند. با اتخاذ رویکرد روش‌شناسانه ترکیبی، شامل رویکردهای کمی و کیفی، ادراکات، انگیزه و عوامل تسهیل‌گر یا ممانعت‌کننده در پایداری دانش‌آموزان در استفاده از این ابزار دیجیتال را کاوش می‌نماید. بر اساس مدل پذیرش فناوری، تحلیل تفاوت‌های تاثیر بر اساس سطح زبانی را نشان می‌دهد و محدودیت‌های آن در مهارت‌های گفتاری و تعاملات واقعی را برجسته می‌سازد. نتایج نشان می‌دهند که دولینگو منبع موثری برای یادگیری زبان فرانسه است، اما برای تسلط کامل، به ویژه در مهارت‌های گفتاری، کافی نیست. پیشنهادهایی برای ادغام آموزشی مؤثرتر و مکمل با سایر ابزارها ارائه شده است تا میزان مشارکت و موفقیت زبان‌آموزان بهینه شود. 

چکیده گفتمان سیاسی عرصه‌ای است برای بیان دیدگاه‌ها و پیشبرد منافع، غالباً به بهای تضعیف «دیگری». در صحنهٔ بین‌المللی، گذار از یک زبان به زبانی دیگر زمینه‌ای مناسب برای دخالت‌ یافتن سازوکارهای گفتمانی از طریق فرایندهای ترجمه است؛ فرایندهایی که تحت تأثیر تعدیل‌ها و تنظیم‌هایی قرار می‌گیرند که از ایدئولوژی گفتمان مسلط در هر یک از دو کشور سرچشمه می‌گیرند. با تکیه بر مفهوم «بازچارچوب‌بندی روایی» (reframing) نزد بیکر، «مربع ایدئولوژیک» ون‌دایک و «هبیتوس» سیمئونی، به بررسی نمونه‌هایی برگرفته از محصولات رسانه‌ای و ترجمه‌های آن‌ها در چارچوب پویایی‌های فرانسوی–ایرانی پرداخته‌ایم. تحلیل‌های ما نشان می‌دهد که مترجمان گفتمان‌های سیاسی، با پیروی از مربع ایدئولوژیک ون‌دایک، می‌کوشند گفتمان سیاسی زبان مبدأ را با ارزش‌های سیاسی، دیپلماتیک، مذهبی و فرهنگی زبان مقصد همسو سازند.

بر این اساس نتیجه گرفتیم که ترجمهٔ گفتمان سیاسی مترجم را در موقعیتی حساس قرار می‌دهد؛ موقعیتی که در آن باید میان «بی‌طرفی» یا «تنظیم/تعدیل» در قبال دوگانهٔ «ما/آن‌ها» یکی را برگزیند، و اغلب نیز مسیر دوم پیش گرفته می‌شود. در نتیجه، ترجمه‌ها معمولاً جهت‌دار، جانبدارانه، دست‌کاری‌شده یا به تعبیر بیکر «بازچارچوب‌بندی‌شده» ارائه می‌شوند.

چکیده این پژوهش به بررسی مسائل و چالش‌های ترجمه‌شناختی در ترجمه داستان‌های کوتاه فریبا وفی، از برجسته‌ترین نویسندگان معاصر ادبیات ایران، اختصاص یافته است. هدف اصلی تحقیق، تدوین چارچوبی نظری و عملی در حوزه ترجمه ادبی است که بتواند ضمن حفظ ساختار روایی، ویژگی‌های سبکی و مولفه‌های فرهنگی متمایز جهان داستانی نویسنده، متنی روان، دقیق و از منظر فرهنگی قابل فهم و پذیرش در زبان مقصد فراهم آورد.ماده‌ی پژوهش شامل چهار داستان کوتاه از مجموعه «بی باد، بی پارو» با عناوین «یک مثقال، یک انبار»، «سیب‌زمینی ایرانی»، «غشای نازک» و «کلبه‌ای رو به اقیانوس» است. این آثار با بهره‌گیری از زبان صمیمی و واقع‌گرایی ظریف، چالش‌های پیچیده‌ای در سطوح واژگانی، نحوی و فرهنگی ایجاد می‌کنند که نیازمند تحلیل دقیق و چندجانبه است. در راستای واکاوی این مسائل، از رویکرد تطبیقی وینه و داربلنه بهره گرفته شده است که فرآیندهای ترجمه‌ای نظیر انتقال، معادل‌سازی و وام‌گیری را در فرایند انتقال از زبان فارسی به فرانسوی به شکلی نظام‌مند مورد واکاوی قرار می‌دهد. افزون بر این، پژوهش با استناد به مبانی نظری نوین در حوزه ترجمه عناصر فرهنگی (کولتورم) و ویژگی‌های ادبی متون معاصر، به غنای بیشتر یافته‌های خود دست یافته است.

چکیده    در کتاب مجنون الزا (1963)، لویی آراگون به بازخوانی اسطورۀ شرقی لیلی و مجنون می‌پردازد و آن را در بستر تحولات پرآشوب قرن بیستم قرار می‌دهد. این خوانش نو در فضایی آکنده از تنش‌های سیاسی، سرخوردگی‌های ایدئولوژیک و بحران‌های عمیق معنوی نویسنده شکل می‌گیرد. آراگون به کمک ظرفیت‌های نهفتۀ عشق عرفانی، می‌کوشد تا این داستان کهن را به نماد مقاومت شاعر، احیای حافظۀ جمعی و دمیدن نسیم امید در دل تند بادهای زمانه بدل سازد.  پژوهش حاضر به واکاوی شیوۀ بارآفرینی داستان عرفانی لیلی و مجنون از سوی آراگون می‌پردازد؛ اسطوره‌ای که در قالبی شاعرانه و متناسب با مقتضیات تاریخی و سیاسی او بازآفرینی شده‌است. هدف آن است نشان داده شود که چگونه عشق متعالی به سمبل زیباشناختی و نمادین در مبارزه با اصول انسان‌ستیزمبّدل می‌شود و چگونه تصویر زن، در مقام واسطۀ معنا و انسانیّت، به جایگاهی ستایش‌برانگیز دست‌می‌یابد. روش تحقیق بر بنیاد تحلیل تطبیقی میان روایت کلاسیک جامی در قرن چهاردهم و بازخوانی نوین آراگون بناشده و خوانشی بینامتنی پیشنهاد می‌کند که بر تعامل میان سنت‌های شعری شرق و غرب استواراست. آراگون با خلق اثری تلفیقی، تغزّل عاشقانه، تخیّل عرفانی و تعهد سیاسی را درهم می‌تند و از رهگذر گفت‌وگوی میراث‌های فرهنگی شرق و غرب، به این اسطورۀ دیرینه، نوایی نو، انسانی و جهانشمول می‌بخشد. ازاین منظر، شعر در نگاه آراگون به میدان مقاومت و انتقال معنا بدل می‌شود و عشق متعالی به واپسین سنگر در برابر نومیدی و فراموشی مبدّل می‌گردد.

چکیده در این تحقیق سعی کرده ایم حذف در ترجمه ادبی، علل و عوامل موثر بر حذف و تاثیر آن را بر پذیرش متن در جامعه مقصد بررسی کنیم. به این منظور، مواردی از حذف در ترجمه فارسی رمان «La Folle allure»  (1995) اثر کریستیان بوبن را با بهره گیری از روش طبقه ‌بندی دیویس (2007) بررسی کردیم. تحلیل ترجمه فارسی با عنوان «دیوانه وار» (1401) به قلم قویمی نشان داد که حذف‌ها دو دسته هستند : حذف های اجباری، ناشی از تفاوت‌های دستوری یا سبکی بین دو زبان و حذف های اختیاری که با هدف سازگاری با فرهنگ مقصد و افزایش خوانایی متن انجام  می شوند. اگرچه این حذف‌ها می‌توانند منجر به روان تر شدن متن ترجمه شوند، اما به دلیل ساده‌ سازی سبک متن اصلی، باعث کاهش غنای اثر و یگانگی آن می شوند. این مطالعه همچنین بار دیگر برمسئولیت دوگانه مترجم، ایجاد تعادل بین وفاداری به متن مبدا و پذیرش آن در فرهنگ مقصد صحه می گذارد و نشان می دهد که حذف در ترجمه تنها یک ابزار راهبردی نیست بلکه یک انتخاب اخلاقی است که وفاداری مترجم، جایگاه خود و دیگری وهدف اصلی ترجمه را آشکار می سازد.

چکیده       این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد روان‌نقدی شارل مورون به بررسی اسطوره شخصی در آثار میشل اوئلبک می‌پردازد و می‌کوشد ساختارهای ناخودآگاه بنیادینی را آشکار سازد که جهان ادبی او را شکل می‌دهند. تحلیل حاضر نشان می‌دهد که نوشتار اوئلبک عمیقاً متأثر از ضایعه روانیِ رهاشدگی از سوی مادر است؛ زخمی اولیه که به‌منزله بنیان روان‌شناختی نگرش او به هستی عمل می‌کند. این اسطوره فردی در آثار روایی اوئلبک از طریق مضامین تکرارشونده‌ای چون انزوای هستی‌شناختی، ناکامی در روابط عاشقانه، نگاه سرد و بی‌اعتقاد به جنسیت، ترس از فرسودگی و پیری، و جست‌وجوی عقلانی اما ناامیدانه برای معنا نمود می‌یابد.
       شخصیت‌های اوئلبک اغلب در تنهایی‌ای عمیق و شکننده گرفتارند و در پی عشقی رهایی‌بخش برمی‌آیند، اما همواره با شکست مواجه می‌شوند. مقاله نشان می‌دهد که تکرار این مضامین صرفاً یک ویژگی سبک‌شناختی نیست، بلکه بازتاب تلاشی ناخودآگاه برای ترمیم فقدانی عاطفی و ژرف است. با این حال، این میل به آشتی هرگز به نتیجه نمی‌رسد و جهان داستانی اوئلبک را در چرخه‌ای بسته و بدبینانه گرفتار می‌سازد.
       در نتیجه، ورای ابعاد جامعه‌شناختی و ایدئولوژیک، نوشتار اوئلبک پیش از هر چیز به‌مثابه کاوشی درونی و وجودی در ژرفای ناخودآگاه فردی ظاهر می‌شود؛ جایی که نویسنده به‌طور هم‌زمان در نقش آفریننده و اسیر اسطوره شخصی خویش حضور دارد.

چکیده چکیده

از آن‏جا که مفهوم واقعیت جایگاه عمده‏ ای را در نوع ادبی فراتخیل به خود اختصاص می‏ دهد، فضا هم به ‏عنوان یکی از عناصر اساسی متن خارج از این قاعده نیست. بررسی معنای فضا در آثار فدرمن دو پرسش مهم را ایجاد می‏ کند: آیا در داستان‏ های زندگی فدرمن صحبت از فضایی واقعی است یا تخیلی؟ و اگر فضاهای کنش ‏ها واقعی هستند، چرا نویسنده فضاهای تخیلی را وارد قصه می‏ کند؟ و بالاخره نقش فضای نوشتاری در پیش‏برد داستان‏ ها به چه صورت است؟

برای پرداختن به فضا نزد فدرمن، سه اثر از او را انتخاب کرده ‏ایم: هیس، صدایی در انباری و بازی ورق. به ‏علاوه با تکیه بر بوطیقای فضا اثر گاستون باشلاربه مطالعه ‏ی بهتر مفهوم فضا در کارهای نویسنده ‏ی فراتخیل خواهیم پرداخت، زیرا باشلار وفدرمن برداشتی مشترک از فضا دارند، برداشتی درونی و شهودی و از دیدگاه هر دو خانه مادری نقشی اساسی در زندگی انسان دارد.

چکیده این جستار تلاشی است برای بررسی اندیشة ژان‌-کلود پنسون، شاعر و فیلسوف معاصر، که پرسش کارکردهای شعر را در دوران بحران معنا و تجاری‌شدن زبان مطرح می‌کند. او با خرده‌گیری به دیدگاه‌های پیشگامانی که شعر را نیرویی برای تغییر انقلابی جهان می‌دانستند، و همچنین با دوری از تجربه‌های صرفاً زبانی، راهی میانه در پیش می‌گیرد. پنسون، با رد هرگونه پوچ‌انگاری و حسرت‌زدگی، نوواژة شعر-زیست‌مرام (poéthique) را می‌آفریند تا با پیوند شعر و روش زیستن، شیوه‌ای شاعرانه و هنرمندانه برای زیستن در جهان و خلق شکل‌های تازة زندگی پیشنهاد دهد. از این منظر، شعر هم نیرویی است برای خودسازی و شکل‌دهی به سبک‌های زندگی، و هم ابزاری برای مقاومت در برابر قدرت‌های مسلط. با تکیه بر انگاره‌هایی چون انسان-هنرمند و شعر غنایی انتقادی، پنسون شعر را به‌مثابة مشق خودآفرینی و خلق آرمان‌شهری محدود می‌داند. درست است که چنین شعری دیگر در پی تغییر جهان نیست، اما همچنان توان آن را دارد که زندگی انسان را دگرگون سازد.