زبان پژوهی فرانسه

چکیده رمان مانون لسکو (۱۷۳۱)، برجسته‌ترین اثر آبه پروو می‌باشد. روایت این اثر با محوریت شخصیت شوالیه دِ گریو، آمیزه‌ای از تراژدی کلاسیک، رمان ماجراجویانه و تحلیل روان‌شناختی شخصیت را در خود نهفته دارد. پرووست با بهره‌گیری از عناصر اخلاقی، اثر خود را به گونه‌ای سامان داده که ، هشداری جدی نسبت به پیامدهای مخرب عشق شورانگیز و غیرعقلانی ارائه می‌دهد. پروتاگونیست‌ این اثر، با آغاز سفری پرماجرا در جست‌وجوی خوشبختی و رستگاری انسانی، به مسیری گام می‌گذارد که در آن، زندگی و عشق در پیوندی تراژیک و آزمون‌گرانه قرار می‌گیرند. در این پژوهش، مسیر تحول و کنش قهرمانانه‌ی شوالیه دِ گریو بر مبنای الگوی جهانی سفر قهرمان در رویکرد تک‌اسطوره‌ی جوزف کمپبل تحلیل می‌شود، تا نشان داده شود چگونه این اثر، ساختار روایی و مفهومی خود را بر اساس اسطوره‌ی کهنِ رشد و تعالی قهرمان بنیان می‌نهد. رویکرد پژوهش اسطوره‌شناسانه است و بر تعامل میان عشق، اخلاق و سرنوشت تمرکز دارد. یافته‌ها بیانگر آن است که از هفده مرحله‌ی الگوی قهرمان کمپبل، پانزده مرحله در بستر روایت این رمان تحقق می‌یابد. بدین‌سان، تحلیل انجام‌شده چشم‌اندازی ژرف نسبت به ساختار روایی اثر، سیر تحول وجودی شوالیه دِ گریو و درون‌مایه‌های عام آن همچون عشق، رنج، فداکاری و جست‌وجوی معنا ارائه می‌کند.

چکیده این مقاله به تحلیل تطبیقی برنامه‌های درسی رسمی دوره‌های کارشناسی ارشد در رشته‌های مترجمی زبان فرانسه و مترجمی زبان انگلیسی در بافت دانشگاهی ایران می‌پردازد. هدف از این پژوهش، مطالعه اهداف و مقاصد تعیین‌شده برای این برنامه‌ها و همچنین بررسی هماهنگی درونی میان مؤلفه‌های مختلف هر یک از این برنامه‌های درسی است. روش‌شناسی پژوهش بر دو رویکرد استوار است: از یک سو، گردآوری داده‌های اسنادی به منظور مقایسه ساختار شکلی دو برنامه درسی انجام شد و از سوی دیگر، چهار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با فارغ‌التحصیلان هر دو رشته، به منظور گنجاندن تجربه زیسته‌شده آنان نسبت به برنامه درسی صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهند که در هر دو مورد، برنامه‌های مورد مطالعه تنها به میزان کمی با مهارت‌های تعیین‌شده به‌طور رسمی همخوانی دارند. به‌علاوه، این برنامه‌ها به ندرت پاسخگوی انتظارات دانشجویان در سطح پیشرفته از آموزش ترجمه هستند. تحلیل همچنین حاکی از تفاوت‌های قابل‌توجهی میان دو رشته است: برنامه درسی مترجمی انگلیسی، مهارت‌های مورد انتظار را به روشنی بیشتری مشخص می‌کند، در حالی که برنامه درسی مترجمی فرانسه، تسلط بر زبان فارسی را در اولویت قرار می‌دهد که نشان‌دهنده رویکرد آموزشی متمایز است. این یافته‌ها زمینه‌هایی را برای تأمل در مورد بازنگری برنامه‌های درسی و هماهنگ‌سازی اهداف آموزشی با نیازهای واقعی دانشجویان و بازار کار فراهم می‌آورد.

چکیده بحث پیرامون تلفیق بُعد فرهنگی با آموزش زبان‌های خارجی موضوع تازه‌ای نیست. درواقع، این مباحث از نیمه دوم قرن گذشته در پی تحولات در عرصه فناوری، سیاسی- اجتماعی و جمعیت‌شناختی زندگی بشر شتابی چشمگیر یافته‌اند. از آن زمان حوزه آموزش زبان به همت روبر گالیسون هم‌گام با حرکت به سوی حرفه‌ای‌سازی، به حوزه «آموزش زبان-فرهنگ» تبدیل شده است. متدهای آموزش زبان همزمان با افزایش کمی و کیفی، با هدف سازگارساختن آموزش زبان با نیازهای زندگی واقعی تلاش می‌کنند بر اساس معیارهای چارچوب مشترک جامع اروپایی محتوای فرهنگی را در کنار سایر مؤلفه‌ها دربرگیرند. پژوهش حاضر به تحول محتوای فرهنگی Edito A1 که به عنوان کتاب آموزش زبان فرانسه در ایران تدریس می‌شود و درک این محتوا توسط زبان‌آموزان می‌پردازد. پژوهش حاضر با تحلیل کمی و کیفی محتوای فرهنگی در چهارچوب رویکردهای ارتباطی و کنش‌محور و با تکیه بر مشاهدات تجربی سعی دارد پاسخی برای این سئوال بیابد که متد مورد نظر تا چه اندازه می­تواند به مدرسان در تدوین مناسب محتوای فرهنگی بر اساس نیازها و انتظارات آموزشی زبان‌آموزان یاری رسانده و در تقویت فرآیند یادگیری نقش موثری ایفا کند.

چکیده این مقاله رمان الدورادو اثر لوران گوده را از منظر چارچوب نظری ساختارگرایی تکوینی لوسین گلدمن بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از مفاهیم بنیادین جهان‌بینی، همولوژی ساختاری و آگاهی ممکن، تحلیل نشان می‌دهد که چگونه ساختار روایی رمان — به‌ویژه در شخصیت‌پردازی پیراچی، سلیمان و جمال — تضادهای درونی یک گروه اجتماعی مواجه با طرد، حاشیه‌نشینی و خشونت مرزی را بازتاب می‌دهد. روش‌شناسی پژوهش بر خوانش دقیق متنی رمان، در پیوند تنگاتنگ با مقولات نظری گلدمنی، استوار است تا تناظرهای معنادار میان شکل ادبی و تعینات تاریخی-اجتماعی زیربنایی آن آشکار شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که الدورادو تنها واقعیت مهاجرت را توصیف نمی‌کند، بلکه انتقالی ساختارمند و انتقادی از آن ارائه می‌دهد؛ انتقالی که در آن مسیرهای فردی شخصیت‌ها تجسم یک آگاهی ممکن جمعی‌اند — آگاهی‌ای که در برابر ساختارهای طرد و حذف اجتماعی شکل می‌گیرد و امکان گذار از موقعیت حاشیه به سوژگی جمعی را به مثابه پاسخی ساختاری و تاریخاً متعین بازمی‌نماید.

چکیده اتوبیوگرافی‌ها که از دیرباز مورد توجه بوده‌، در 150 سال اخیر دگرگونی پرشتابی یافته‌است. ابعاد دگرگونی‌ها، بنا به دلایل متنی و محیطی و سبک فردی پدیدآورندگان، تفاوت‌های چشمگیری در «ازخودنوشت»‌های سراسر جهان دارد. به‌طوری‌که آفرینش گونه‌ها و نمونه‌های متنوع، از خاطره-داستان «بوی جوی مولیان» محمد بهمن‌بیگی گرفته تا رمان-خاطرة عاشق نوشتة مارگریت دوراس را سبب شده‌است. در جستار حاضر کوشش بر آن است، تا دگرگونی‌های مهم «ازخودنویسی»‌های معاصر که به پیدایش گونة تحول‌یافته‌ای چون اتوفیکسیون انجامیده‌است، شناسایی گردد. به این منظور پس از مرور وضعیت کلی اتویبوگرافی‌ها در دو سدة اخیر، ابعاد صوری و معنایی دو اثر یادشده، با توجه به تفاوت‌های بارزشان در کم و کیف تحول‌یافتگی، مورد مداقه قرارگرفته، آنگاه یافته‌های برآمده از بررسی‌های دو اثر، تطبیق و تحلیل می‌گردد. این تحلیل‌ها نشان‌می‌دهد، اشتراکات دو اثر در دایرة یکپارچه و جهانی ادبیات تطبیقی، بیشتر در بُعد معنا و مضامین مبتنی بر اندیشه‌های نوین اجتماعی نمود یافته‌است. در بُعد بیرونی، پایبندی بهمن‌بیگی به ساده‌نویسی، مانعِ فرارفتن «بوی جوی مولیان» از حیطة هنجارمند اتوبیوگرافی‌ها می‌شود. اما اصرار دوراس به کاربست شگردهای داستان‌نویسی، واقعیت بیوگرافیک عاشق را در پوشش پرازدحام فنون رمان‌نویسی فروبرده‌است، که آن را مصداق بارز اتوفیکسیون می‌سازد.

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر استفاده از کتاب‌های داستان مصور بر یادگیری زبان فرانسه به عنوان زبان خارجی در میان زبان‌آموزان خردسال ایرانی ۵تا ۷ ساله در تهران می‌پردازد. این مطالعه به چگونگی نقش روایت متنی و تصویری در تسهیل یادگیری زبانی در مراحل اولیه آموزش توجه دارد. این تحقیق که طی یک دوره پنج هفته‌ای در یک مؤسسه خصوصی زبان‌آموزی انجام شد، شامل ده جلسه ۴۵ دقیقه‌ای بود که حول سه کتاب داستان مصور فرانسوی‌زبان ساختار یافته بود: کرمی که سوراخ درست می‌کرد (کارل، ۲۰۱۶)، آبی کوچولو و زرد کوچولو (لیونی، ۲۰۲۰) و نه، نه و نه! (دالانسه، ۲۰۰۱). طرح روش‌شناختی پژوهش چندین ابزار را با هم ترکیب کرد: یک یادداشت‌روزنگاشت تأملی، ضبط‌های صوتی جلسات، تحلیل تولیدات هنری کودکان و همچنین آزمون‌های واژگان غیررسمی که در پایان دوره اجرا شدند. یافته‌ها نقش محوری تصویر را به عنوان واسطه‌گر شناختی برجسته می‌سازند؛ تصاویر به کودکان امکان می‌دهند معنای داستان را بسیار پیش از تسلط بر ساختارهای زبانی متناظر درک کنند. علاوه بر این، درگیری عاطفی ناشی از شخصیت‌ها و موقعیت‌های داستانی، به عنوان نیرویی قدرتمند برای بیان هیجانات به زبان مقصد و مشارکت شفاهی فعال و خودانگیخته ظاهر شد. این مطالعه تأیید می‌کند که کتاب داستان مصور، به عنوان یک پدیده نشانه‌شناختی پیچیده، یک ابزار آموزشی مرتبط برای آموزش زودهنگام زبان فرانسه در ایران محسوب می‌شود، مشروط بر اینکه با مداخله آموزشی مناسب معلم و فعالیت‌های خلاقانه‌ای همراه باشد که استفاده مجدد واژگان را در بافت معنادار تقویت کنند.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی نحوه استفاده دانشجویان ایرانی زبان فرانسه (FLE )از حرکات بلاغی در نوشتار آموزشی انجام شد. به طور مشخص، این مطالعه به پرسش‌هایی از این دست می‌پردازد: دانشجویان تا چه اندازه از حرکات بلاغی «مقدمه»، «توسعه»، «توصیه» و «نتیجه‌گیری» در انشاهای خود استفاده می‌کنند؟ کدام‌یک از این حرکات بیشترین و کدام‌یک کمترین بسامد را دارند؟ و مهم‌ترین خطاهای زبانی و سازمانی آنان چیست؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، ۱۰ انشای دانشجویی در دو موضوع (سفر به نیویورک و حیوانات خانگی) گردآوری و براساس چارچوب نظری سویلز (1990)، باتیا (1993) و هایلند (2000، 2005) تحلیل شد. پژوهش حاضر از نوع تحلیلی – توصیفی یا رویکرد کیفی است و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای بلاغی و خطا پژوهی بررسی شدند. یافته‌هانشان داد که حرکت بلاغی «توسعه» در تمامی انشاعای بررسی شده حضوری پررنگ دارد، در حالی‌که حرکات «توصیه» و به‌ویژه «نتیجه‌گیری» به صورت کمتر منظم و نظام‌مند توسط دانشجویان به کار گرفته شده‌اند. همچنین تحلیل داده‌ها وجود برخی دشواری‌های مکرر، از جمله در صرف افعال، توافق‌های دستوری، کاربرد ضمایر و حروف اضافه و نیز سازمان‌دهی کلی متن را آشکار ساخت. افزون بر این، نمونه‌های متعددی تأثیر زبان مادری را بر تولیدات نوشتاری دانشجویان نشان دادند. نوآوری این پژوهش در به‌کارگیری چارچوب‌های نظری ژانر و حرکات بلاغی (که معمولاً برای تحلیل متون دانشگاهی و علمی استفاده می‌شوند. در تحلیل انشاهای آموزشی زبان فرانسه و ترکیب آن با رویکرد خطاپژوهی است. با وجود محدودیت حجم داده (۱۰ انشا)، نتایج پژوهش تصویری روشن از نقاط قوت و ضعف نوشتاری دانشجویان ارائه می‌دهد و می‌تواند در طراحی برنامه‌های آموزش نگارش در کلاس‌های زبان فرانسه مورد استفاده قزار گیرد.

چکیده این مقاله در چارچوب زبان‌شناسی شناختی قرار دارد و به مسئله تغییر معنایی واژگان مرتبط با احساس و درون‌گرایی در رمان می‌پردازد. هدف آن بررسی این امر است که چگونه معنای واژگان از قرن هجدهم تا قرن بیستم نسبت به زمان حال تغییر می‌کند و این تحولات چگونه بازتاب‌دهنده دگرگونی‌های ذهنی، فرهنگی و احساسی در طول زمان هستند.چشم انداز اصلی این پژوهش تحلیل سازوکارهای شناختی مؤثر در تغییر معنایی، مانند انتزاع، ذهنی‌شدن و روان‌شناختی‌شدن معنا، در آثار ادبی با بُعد درون‌نگر است.روش‌شناسی پژوهش بر تحلیل پیکره‌ای متشکل از یک رمان فرانسوی و یک رمان انگلیسی در هر قرن استوار است.

برای هر اثر، خلاصه‌ای از داستان، زمینه تاریخی و سبکی نویسنده و سپس تحلیلی از واژگان احساسی و درونی با استفاده از فرهنگ‌های تاریخی و بافت روایی ارائه می‌شود. نتایج در قالب جدول‌هایی نمایش داده می‌شوند که روند تغییر معنایی را نشان می‌دهند.در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که رمان فضایی ممتاز برای مشاهده تحول شناختی واژگان احساسی است و گرایشی کلی به سوی افزایش ذهنیت و انتزاع در معنا را آشکار می‌سازد.

چکیده در شاهنامه، فردوسی فراتر از جایگاه خود به‌عنوان راوی، صدای شاعر و اندیشمندی را به گوش می‌رساند که دربارهٔ جهان و سرنوشت انسان‌ها تأمل می‌کند. این تأملات، که به‌ویژه در ابیات حکمیِ پراکنده در خلال روایت‌ها بیان می‌شوند، در شکل‌گیری تصویر او به‌عنوان حکیم نقش دارند. چهرهٔ فردوسی به‌مثابه اندیشمند ممکن است در گذر زمان و در جریان انتقال متن، به‌ویژه بر اثر افزوده‌ها و تغییرات موجود در نسخه‌های خطی، دگرگون شده باشد. این مقاله بررسی می‌کند که ترجمه چگونه به نوبهٔ خود در ادامهٔ این فرایند تفسیری قرار می‌گیرد و می‌تواند بازنمایی فردوسی را به‌عنوان اندیشمند تغییر دهد. پژوهش بر خطبهٔ داستان «رستم و سهراب» تمرکز دارد؛ یکی از بخش‌های بحث‌برانگیز شاهنامه که فردوسی در آن برخی از عمیق‌ترین تأملات خود را دربارهٔ مرگ و عدالت بیان می‌کند. هدف، بررسی چگونگی تفسیر و انتقال این صدای پرسشگر و معترض شاعر در ترجمه‌های فرانسوی و انگلیسی است. تحلیل همچنین چند بیت حکمیِ آمده در ادامهٔ داستان را دربرمی‌گیرد که پرسش‌های مهمی دربارهٔ سرنوشت و نظم جهان مطرح می‌کنند. این مقاله با مقایسهٔ متن فارسی با ترجمه‌های فرانسوی ژول مول و پیر لوکک و ترجمهٔ انگلیسی دیک دیویس، بررسی می‌کند که انتخاب‌های واژگانی، بازنویسی‌ها و حذف‌ها چگونه بر انتقال این صدای تأملی تأثیر می‌گذارند. نتایج نشان می‌دهد که برخی ترجمه‌ها از وجه پرسشگر یا اعتراضی ابیات می‌کاهند، درحالی‌که برخی دیگر معنایی اخلاقی یا الهیاتی صریح‌تر به آن‌ها می‌بخشند. از این‌رو می‌توان چنین فرض کرد که ترجمه، فراتر از متن و روایت، می‌تواند تصویر خود شاعر را نیز به‌عنوان نویسنده و اندیشمند دگرگون سازد.

چکیده رنج پدیده‌ای فراگیر است که مرزهای زمانی و فرهنگی را در می‌نوردد و یکی از مضامین مشترک در سنت‌های عرفانی شرق و گفتمان ادبی مدرن غرب به شمار می‌آید. این مقاله علمی می‌کوشد دو دیدگاه متفاوت را در کنار یکدیگر قرار دهد: دیدگاه مولانا، شاعر و متفکر صوفی قرن سیزدهم، و دیدگاه میشل اوئلبک ، نویسنده معاصر فرانسوی. مسئله محوری این پژوهش بررسی امکان‌ها و محدودیت‌های مواجهه میان برداشت قدسی و «رستگاربخش» مولانا از رنج و نگرش مادی‌گرایانه و بدبینانه اوئلبک به رنج به مثابه تهی‌بودگی وجودی است. از منظر مولانا، رنج صرفاً تجربه‌ای منفی نیست، بلکه می‌تواند وسیله‌ای برای پالایش روح و تعالی معنوی انسان باشد، به‌ویژه هنگامی که به‌عنوان آزمونی الهی درک شود. در مقابل، اوئلبک جهانی را ترسیم می‌کند که با انزوا، ملال و ناتوانی انسان معاصر در تحقق آرزوهای بی‌پایان خود مشخص می‌شود. از نظر او، رنج جنبه‌ای گریزناپذیر از هستی انسانی است. این بررسی هم شباهت‌هایی چون نقد خودمحوری و جایگاه عشق را برجسته می‌سازد و هم تفاوت‌های بنیادین را آشکار می‌کند: مولانا رنج را پیش‌زمینه‌ای ضروری برای کمال می‌داند، در حالی که اوئلبک آن را نشانه‌ای از جهانی بی‌معنا تلقی می‌کند. این مقایسه نه‌تنها دو تفسیر متفاوت از وضعیت انسانی را نشان می‌دهد، بلکه تأثیر فرهنگ، نظام‌های اعتقادی و مدرنیته را در شکل‌گیری فهم انسان از اضطراب وجودی نیز برجسته می‌سازد.