زبان پژوهی فرانسه

چکیده با هدف بررسی آگاهی و توانایی دانشجویان ایرانی زبان فرانسه (FLE )در به کارگیری حرکات بلاغی در نوشتار آموزشی انجام شد. به طور مشخص، این مطالعه به پرسش‌هایی می‌پردازداز جمله این‌که: دانشجویان تا چه اندازه حرکات بلاغی «مقدمه»، «توسعه»، «توصیه» و «نتیجه‌گیری» را در انشاهای خود به کار می‌گیرد؟ کدام‌یک از این حرکات بیشترین و کدام‌یک کمترین بسامد را دارند؟ و مهم‌ترین خطاهای زبانی و سازمانی آنان چیست؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، ۱۰ انشای واقعی دانشجویان در دو موضوع (سفر به نیویورک و حیوانات خانگی) گردآوری و براساس چارچوب نظری سویلز (1990)، باتیا (1993) و هایلند (2000، 2005) تحلیل شد. روش پژوهش تحلیلی – توصیفی یا رویکرد کیفی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای بلاغی و خطا پژوهی بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان بیش از همه از حرکات مقدمه و توسعه استفاده کرده‌اند، در حالی‌که حرکات توصیه و نتیجه‌گیری کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. افزون براین، خطاهای پرتکرار شامل مشکلات دستوری و توافق‌ها، کاربرد نادرست حروف اضافه، تکرار ایده‌ها در تأثیر زبان مادری در سازمان‌دهی متن بود. نوآوری این پژوهش در به‌کارگیری چارچوب‌های نظری ژانر و حرکات بلاغی (که معمولاً برای تحلیل مقالات علمی به‌کار می‌روند)، در زمینه‌ی انشاهای آموزشی زبان فرانسه و ترکیب آن با رویکرد خطاپژوهی است. با وجود محدودیت حجم داده (۱۰ انشا)، نتایج تصویری روشن از نقاط قوت و ضعف نوشتاری دانشجویان ارائه می‌دهد و می‌تواند برای طراحی برنامه‌های آموزش نگارش در کلاس‌های زبان فرانسه مفید باشد.

چکیده این مقاله در چارچوب زبان‌شناسی شناختی قرار دارد و به مسئله تغییر معنایی واژگان مرتبط با احساس و درون‌گرایی در رمان می‌پردازد. هدف آن بررسی این امر است که چگونه معنای واژگان از قرن هجدهم تا قرن بیستم نسبت به زمان حال تغییر می‌کند و این تحولات چگونه بازتاب‌دهنده دگرگونی‌های ذهنی، فرهنگی و احساسی در طول زمان هستند.چشم انداز اصلی این پژوهش تحلیل سازوکارهای شناختی مؤثر در تغییر معنایی، مانند انتزاع، ذهنی‌شدن و روان‌شناختی‌شدن معنا، در آثار ادبی با بُعد درون‌نگر است.روش‌شناسی پژوهش بر تحلیل پیکره‌ای متشکل از یک رمان فرانسوی و یک رمان انگلیسی در هر قرن استوار است.
برای هر اثر، خلاصه‌ای از داستان، زمینه تاریخی و سبکی نویسنده و سپس تحلیلی از واژگان احساسی و درونی با استفاده از فرهنگ‌های تاریخی و بافت روایی ارائه می‌شود. نتایج در قالب جدول‌هایی نمایش داده می‌شوند که روند تغییر معنایی را نشان می‌دهند.در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که رمان فضایی ممتاز برای مشاهده تحول شناختی واژگان احساسی است و گرایشی کلی به سوی افزایش ذهنیت و انتزاع در معنا را آشکار می‌سازد.

چکیده رنج پدیده‌ای فراگیر است که مرزهای زمانی و فرهنگی را در می‌نوردد و یکی از مضامین مشترک در سنت‌های عرفانی شرق و گفتمان ادبی مدرن غرب به شمار می‌آید. این مقاله علمی می‌کوشد دو دیدگاه متفاوت را در کنار یکدیگر قرار دهد: دیدگاه مولانا، شاعر و متفکر صوفی قرن سیزدهم، و دیدگاه میشل اوئلبک ، نویسنده معاصر فرانسوی. مسئله محوری این پژوهش بررسی امکان‌ها و محدودیت‌های مواجهه میان برداشت قدسی و «رستگاربخش» مولانا از رنج و نگرش مادی‌گرایانه و بدبینانه اوئلبک به رنج به مثابه تهی‌بودگی وجودی است.
از منظر مولانا، رنج صرفاً تجربه‌ای منفی نیست، بلکه می‌تواند وسیله‌ای برای پالایش روح و تعالی معنوی انسان باشد، به‌ویژه هنگامی که به‌عنوان آزمونی الهی درک شود. در مقابل، اوئلبک جهانی را ترسیم می‌کند که با انزوا، ملال و ناتوانی انسان معاصر در تحقق آرزوهای بی‌پایان خود مشخص می‌شود. از نظر او، رنج جنبه‌ای گریزناپذیر از هستی انسانی است. این بررسی هم شباهت‌هایی چون نقد خودمحوری و جایگاه عشق را برجسته می‌سازد و هم تفاوت‌های بنیادین را آشکار می‌کند: مولانا رنج را پیش‌زمینه‌ای ضروری برای کمال می‌داند، در حالی که اوئلبک آن را نشانه‌ای از جهانی بی‌معنا تلقی می‌کند. این مقایسه نه‌تنها دو تفسیر متفاوت از وضعیت انسانی را نشان می‌دهد، بلکه تأثیر فرهنگ، نظام‌های اعتقادی و مدرنیته را در شکل‌گیری فهم انسان از اضطراب وجودی نیز برجسته می‌سازد.

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر استفاده از کتاب‌های داستان مصور بر یادگیری زبان فرانسه به عنوان زبان خارجی در میان زبان‌آموزان خردسال ایرانی ۵ تا ۷ ساله در تهران می‌پردازد. این مطالعه به چگونگی نقش روایت متنی و تصویری در تسهیل یادگیری زبانی در مراحل اولیه آموزش توجه دارد. این تحقیق که طی یک دوره پنج هفته‌ای در یک مؤسسه خصوصی زبان‌آموزی انجام شد، شامل ده جلسه ۴۵ دقیقه‌ای بود که حول سه کتاب داستان مصور فرانسوی‌زبان ساختار یافته بود: کرمی که سوراخ درست می‌کرد (کارل، ۲۰۱۶)، آبی کوچولو و زرد کوچولو (لیونی، ۲۰۲۰) و نه، نه و نه! (دالانسه، ۲۰۰۱). طرح روش‌شناختی پژوهش چندین ابزار را با هم ترکیب کرد: یک یادداشت‌روزنگاشت تأملی، ضبط‌های صوتی جلسات، تحلیل تولیدات هنری کودکان و همچنین آزمون‌های واژگان غیررسمی که در پایان دوره اجرا شدند. یافته‌ها نقش محوری تصویر را به عنوان واسطه‌گر شناختی برجسته می‌سازند؛ تصاویر به کودکان امکان می‌دهند معنای داستان را بسیار پیش از تسلط بر ساختارهای زبانی متناظر درک کنند. علاوه بر این، درگیری عاطفی ناشی از شخصیت‌ها و موقعیت‌های داستانی، به عنوان نیرویی قدرتمند برای بیان هیجانات به زبان مقصد و مشارکت شفاهی فعال و خودانگیخته ظاهر شد. این مطالعه تأیید می‌کند که کتاب داستان مصور، به عنوان یک پدیده نشانه‌شناختی پیچیده، یک ابزار آموزشی مرتبط برای آموزش زودهنگام زبان فرانسه در ایران محسوب می‌شود، مشروط بر اینکه با مداخله آموزشی مناسب معلم و فعالیت‌های خلاقانه‌ای همراه باشد که استفاده مجدد واژگان را در بافت معنادار تقویت کنند.

چکیده چهرهٔ فردوسی به‌مثابه اندیشمند در شاهنامه صورتی ثابت و از پیش‌تعریف‌شده ندارد، بلکه در سیر تاریخی متن و در پی مداخلات کاتبان، شارحان، ویراستاران و خوانندگان، به‌تدریج و در لایه‌های گوناگون شکل گرفته است. این مقاله نشان می‌دهد که ترجمه نیز در امتداد همین فرایند تفسیری عمل می‌کند و در بازخوانی شاهنامه، فردوسی را به‌عنوان صدایی اندیشنده، اخلاقی و پرسشگر بازمی‌نمایاند. تمرکز اصلی پژوهش بر خطبهٔ آغازین داستان «رستم و سهراب» است، جایی که شاعر با تعلیق روایت، صدای خود را در قالب ابیاتی گنومیک و تأملی آشکار می‌سازد و به مواجهه‌ای ناآرام با مرگ، سرنوشت، ناپایداری جهان و حدود شناخت انسانی می‌پردازد. این ابیات، که از نظر متنی نیز با ناپایداری و اختلاف نسخه‌ای همراه‌اند، بستری ممتاز برای ظهور صدای فردوسی به‌عنوان متفکری درگیر با تردید و تعلیق داوری فراهم می‌کنند. مقاله نشان می‌دهد که ترجمه‌های ژول مول، پیر لوکک و دیک دیویس در مواجهه با این تزلزل متافیزیکی، غالباً به سوی بازسازی خوانشی اخلاقی یا الهیاتی گرایش می‌یابند و بدین‌سان، صدای پرسشگر فردوسی را یا به صورتی هنجاری‌تر بازصورت‌بندی می‌کنند یا آن را تضعیف می‌سازند. در بخش دوم، تحلیل به ابیات فلسفیِ پس از خطبه گسترش می‌یابد تا پیوستگی این صدا در متن روایت و نقش مداخلهٔ تفسیری مترجم در بازسازی آن در زبان مقصد بررسی شود.

چکیده این مقاله رمان الدورادو اثر لوران گوده را از منظر چارچوب نظری ساختارگرایی تکوینی لوسین گلدمن بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از مفاهیم بنیادین جهان‌بینی، همولوژی ساختاری و آگاهی ممکن، تحلیل نشان می‌دهد که چگونه ساختار روایی رمان — به‌ویژه در شخصیت‌پردازی پیراچی، سلیمان و جمال — تضادهای درونی یک گروه اجتماعی مواجه با طرد، حاشیه‌نشینی و خشونت مرزی را بازتاب می‌دهد. روش‌شناسی پژوهش بر خوانش دقیق متنی رمان، در پیوند تنگاتنگ با مقولات نظری گلدمنی، استوار است تا تناظرهای معنادار میان شکل ادبی و تعینات تاریخی-اجتماعی زیربنایی آن آشکار شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که الدورادو تنها واقعیت مهاجرت را توصیف نمی‌کند، بلکه انتقالی ساختارمند و انتقادی از آن ارائه می‌دهد؛ انتقالی که در آن مسیرهای فردی شخصیت‌ها تجسم یک آگاهی ممکن جمعی‌اند — آگاهی‌ای که در برابر ساختارهای طرد و حذف اجتماعی شکل می‌گیرد و امکان گذار از موقعیت حاشیه به سوژگی جمعی را به مثابه پاسخی ساختاری و تاریخاً متعین بازمی‌نماید.

چکیده بحث پیرامون تلفیق بُعد فرهنگی با آموزش زبان‌های خارجی موضوع تازه‌ای نیست. درواقع، این مباحث از نیمه دوم قرن گذشته در پی تحولات در عرصه فناوری، سیاسی- اجتماعی و جمعیت‌شناختی زندگی بشر شتابی چشمگیر یافته‌اند. از آن زمان حوزه آموزش زبان به همت روبر گالیسون هم‌گام با حرکت به سوی حرفه‌ای‌سازی، به حوزه «آموزش زبان-فرهنگ» تبدیل شده است. متدهای آموزش زبان همزمان با افزایش کمی و کیفی، با هدف سازگارساختن آموزش زبان با نیازهای زندگی واقعی تلاش می‌کنند بر اساس معیارهای چارچوب مشترک جامع اروپایی محتوای فرهنگی را در کنار سایر مؤلفه‌ها دربرگیرند. پژوهش حاضر به تحول محتوای فرهنگی Edito A1 که به عنوان کتاب آموزش زبان فرانسه در ایران تدریس می‌شود و درک این محتوا توسط زبان‌آموزان می‌پردازد. پژوهش حاضر با تحلیل کمی و کیفی محتوای فرهنگی در چهارچوب رویکردهای ارتباطی و کنش‌محور و با تکیه بر مشاهدات تجربی سعی دارد پاسخی برای این سئوال بیابد که متد مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند به مدرسان در تدوین مناسب محتوای فرهنگی بر اساس نیازها و انتظارات آموزشی زبان‌آموزان یاری رسانده و در تقویت فرآیند یادگیری نقش موثری ایفا کند.

چکیده سرگذشت‌های خودنوشت در150سال اخیر دگرگونی پرشتابی یافته‌است. اما شدت و ضعف و ابعاد دگرگونی‌ها در «ازخودنوشت»‌های گوناگون بنا به دلایل متنی و محیطی و سبک فردی پدیدآورندگان در سراسر جهان، نمودی چشمگیر و برجسته‌تر از شتاب تحولات دارد. به‌طوری‌که آفرینش گونه‌ها و نمونه‌های متنوع، از خاطره-داستان «بوی جوی مولیان» محمد بهمن‌بیگی گرفته تا رمان-خاطرة «عاشق» نوشتة مارگریت دوراس را سبب شده‌است. در جستار حاضر کوشش بر آن است، تا دگرگونی‌های مهم «ازخودنوشتن»‌های معاصر که به پیدایش گونة تحول‌یافته‌ای چون اتوفیکسیون انجامیده‌است، شناسایی گردد. به این منظور، پس از مرور وضعیت و سیر کلی اتویبوگرافی‌ها در دو سدة اخیر، ابعاد صوری و معنایی دو اثر یادشده، با توجه به تفاوت بارزشان در سطح تحول‌یافتگی، ابتدا به‌طور جداگانه مورد مداقه قرارگرفته، آنگاه یافته‌های برآمده از بررسی‌های جداگانة دو اثر، تطبیق و تحلیل می‌گردد. بر پایة این تطبیق، اشتراکات دو اثر در دایرة یکپارچه و جهانی ادبیات، بیشتر در بُعد معنا و مضامین مبتنی بر اندیشه‌های نوین اجتماعی نمودیافته‌است. در بُعد قالب و شگرد، پایبندی بهمن‌بیگی به ساده‌نویسی، مانعِ فرارفتن بوی‌جوی‌مولیان از حیطة هنجارمند اتوبیوگرافی‌ها می‌شود. اما اصرار دوراس به کاربست شگردهای جدید و قدیم داستان‌نویسی، واقعیت بیوگرافیک عاشق را در پوشش پرازدحام فنون رمان‌نویسی فروبرده‌است، که آن را مصداق بارز اتوفیکسیون می‌سازد.

چکیده در آثار سهراب سپهری، شاعر معاصر ایرانی، طبیعت جایگاهی کانونی دارد و سرشار از توصیف‌های ژرف و عرفانی از محیط طبیعی است. این پژوهش تحلیلی-توصیفی می‌کوشد با تکیه بر رویکرد «بوم‌شاعرانه» ضمن واکاویِ پیوند بنیادین میان انسان و طبیعت در منظومهٔ فکری سپهری ، به این پرسش پاسخ دهد که شاعر از چه شیوه‌ها و تصاویر ادبی برای بازنمایی عناصر گوناگون طبیعت بهره می‌برد و چه نقشی برای عناصر طبیعت در ساحت حیات بشری ترسیم می‌کند. وی چه ارتباطی میان انسان و محیط زیست در نظر می گیرد؟ همچنین همسویی این بازنمایی‌ها با دغدغه‌های زیست‌محیطی شاعر بررسی شده است. یافته‌های ما نشان می‌دهد که سپهری، متأثر از اقلیم کویری کاشان، از توصیف‌های صوری ساده فراتر رفته و طبیعت را تا مرتبهٔ هستیِ قدسی و واسطه‌ای برای شهود امر الهی ارتقا داده است. در جهان‌بینی معنویِ او، تمامی عناصر طبیعی در وحدتی کیهانی مشارکت دارند که مؤید آگاهی عمیق بوم‌شناختی شاعر است. سپهری با تکیه بر سادگی و تعمق ، ضرورتِ بازیابیِ پیوندِ گسسته‌ میان انسان و زیست‌بوم را گوشزد کرده و «اخلاق احترام به طبیعت» را ترویج می‌دهد. بدین‌سان، او ما را به تأمل در باب سازگاری از دست رفته میان بشر و زیست بوم خویشتن فرا می‌خواند و بر ضرورت بنیان نهادن همزیستی معنوی تر و بر پایه احترام نسبت به زمین تأکید می‌کند. بنابراین شعر او با دغدغه‌های محیط‌زیستیِ عصر معاصر هم‌صداست و مخاطب را به بیداریِ بوم‌شناختی و رجعت به سرچشمه‌های حیاتی طبیعت دعوت می‌کند.

چکیده این مقاله به تحلیل تطبیقی برنامه‌های درسی رسمی دوره‌های کارشناسی ارشد در رشته‌های مترجمی زبان فرانسه و مترجمی زبان انگلیسی در بافت دانشگاهی ایران می‌پردازد. هدف از این پژوهش، مطالعه اهداف و مقاصد تعیین‌شده برای این برنامه‌ها و همچنین بررسی هماهنگی درونی میان مؤلفه‌های مختلف هر یک از این برنامه‌های درسی است. روش‌شناسی پژوهش بر دو رویکرد استوار است: از یک سو، گردآوری داده‌های اسنادی به منظور مقایسه ساختار شکلی دو برنامه درسی انجام شد و از سوی دیگر، چهار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با فارغ‌التحصیلان هر دو رشته، به منظور گنجاندن تجربه زیسته‌شده آنان نسبت به برنامه درسی صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهند که در هر دو مورد، برنامه‌های مورد مطالعه تنها به میزان کمی با مهارت‌های تعیین‌شده به‌طور رسمی همخوانی دارند. به‌علاوه، این برنامه‌ها به ندرت پاسخگوی انتظارات دانشجویان در سطح پیشرفته از آموزش ترجمه هستند. تحلیل همچنین حاکی از تفاوت‌های قابل‌توجهی میان دو رشته است: برنامه درسی مترجمی انگلیسی، مهارت‌های مورد انتظار را به روشنی بیشتری مشخص می‌کند، در حالی که برنامه درسی مترجمی فرانسه، تسلط بر زبان فارسی را در اولویت قرار می‌دهد که نشان‌دهنده رویکرد آموزشی متمایز است. این یافته‌ها زمینه‌هایی را برای تأمل در مورد بازنگری برنامه‌های درسی و هماهنگ‌سازی اهداف آموزشی با نیازهای واقعی دانشجویان و بازار کار فراهم می‌آورد.

چکیده ادغام فناوری‌های دیجیتال در آموزش زبان‌های خارجی در عصر حاضر یک انقلاب آموزشی واقعی است که فرصت‌های جدیدی برای تنوع‌بخشی به روش‌های یادگیری فراهم می‌کند. این مطالعه اثربخشی برنامه آموزشی  دولینگو را در یادگیری زبان فرانسه به عنوان زبان خارجی توسط زبان‌آموزان ایرانی ۱۸ تا ۲۵ ساله بررسی می‌کند. با اتخاذ رویکرد روش‌شناسانه ترکیبی، شامل رویکردهای کمی و کیفی، ادراکات، انگیزه و عوامل تسهیل‌گر یا ممانعت‌کننده در پایداری دانش‌آموزان در استفاده از این ابزار دیجیتال را کاوش می‌نماید. بر اساس مدل پذیرش فناوری، تحلیل تفاوت‌های تاثیر بر اساس سطح زبانی را نشان می‌دهد و محدودیت‌های آن در مهارت‌های گفتاری و تعاملات واقعی را برجسته می‌سازد. نتایج نشان می‌دهند که دولینگو منبع موثری برای یادگیری زبان فرانسه است، اما برای تسلط کامل، به ویژه در مهارت‌های گفتاری، کافی نیست. پیشنهادهایی برای ادغام آموزشی مؤثرتر و مکمل با سایر ابزارها ارائه شده است تا میزان مشارکت و موفقیت زبان‌آموزان بهینه شود. 

چکیده این جستار تلاشی است برای بررسی اندیشة ژان‌-کلود پنسون، شاعر و فیلسوف معاصر، که پرسش کارکردهای شعر را در دوران بحران معنا و تجاری‌شدن زبان مطرح می‌کند. او با خرده‌گیری به دیدگاه‌های پیشگامانی که شعر را نیرویی برای تغییر انقلابی جهان می‌دانستند، و همچنین با دوری از تجربه‌های صرفاً زبانی، راهی میانه در پیش می‌گیرد. پنسون، با رد هرگونه پوچ‌انگاری و حسرت‌زدگی، نوواژة شعر-زیست‌مرام (poéthique) را می‌آفریند تا با پیوند شعر و روش زیستن، شیوه‌ای شاعرانه و هنرمندانه برای زیستن در جهان و خلق شکل‌های تازة زندگی پیشنهاد دهد. از این منظر، شعر هم نیرویی است برای خودسازی و شکل‌دهی به سبک‌های زندگی، و هم ابزاری برای مقاومت در برابر قدرت‌های مسلط. با تکیه بر انگاره‌هایی چون انسان-هنرمند و شعر غنایی انتقادی، پنسون شعر را به‌مثابة مشق خودآفرینی و خلق آرمان‌شهری محدود می‌داند. درست است که چنین شعری دیگر در پی تغییر جهان نیست، اما همچنان توان آن را دارد که زندگی انسان را دگرگون سازد.

چکیده       این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد روان‌نقدی شارل مورون به بررسی اسطوره شخصی در آثار میشل اوئلبک می‌پردازد و می‌کوشد ساختارهای ناخودآگاه بنیادینی را آشکار سازد که جهان ادبی او را شکل می‌دهند. تحلیل حاضر نشان می‌دهد که نوشتار اوئلبک عمیقاً متأثر از ضایعه روانیِ رهاشدگی از سوی مادر است؛ زخمی اولیه که به‌منزله بنیان روان‌شناختی نگرش او به هستی عمل می‌کند. این اسطوره فردی در آثار روایی اوئلبک از طریق مضامین تکرارشونده‌ای چون انزوای هستی‌شناختی، ناکامی در روابط عاشقانه، نگاه سرد و بی‌اعتقاد به جنسیت، ترس از فرسودگی و پیری، و جست‌وجوی عقلانی اما ناامیدانه برای معنا نمود می‌یابد.
       شخصیت‌های اوئلبک اغلب در تنهایی‌ای عمیق و شکننده گرفتارند و در پی عشقی رهایی‌بخش برمی‌آیند، اما همواره با شکست مواجه می‌شوند. مقاله نشان می‌دهد که تکرار این مضامین صرفاً یک ویژگی سبک‌شناختی نیست، بلکه بازتاب تلاشی ناخودآگاه برای ترمیم فقدانی عاطفی و ژرف است. با این حال، این میل به آشتی هرگز به نتیجه نمی‌رسد و جهان داستانی اوئلبک را در چرخه‌ای بسته و بدبینانه گرفتار می‌سازد.
       در نتیجه، ورای ابعاد جامعه‌شناختی و ایدئولوژیک، نوشتار اوئلبک پیش از هر چیز به‌مثابه کاوشی درونی و وجودی در ژرفای ناخودآگاه فردی ظاهر می‌شود؛ جایی که نویسنده به‌طور هم‌زمان در نقش آفریننده و اسیر اسطوره شخصی خویش حضور دارد.

چکیده    در کتاب مجنون الزا (1963)، لویی آراگون به بازخوانی اسطورۀ شرقی لیلی و مجنون می‌پردازد و آن را در بستر تحولات پرآشوب قرن بیستم قرار می‌دهد. این خوانش نو در فضایی آکنده از تنش‌های سیاسی، سرخوردگی‌های ایدئولوژیک و بحران‌های عمیق معنوی نویسنده شکل می‌گیرد. آراگون به کمک ظرفیت‌های نهفتۀ عشق عرفانی، می‌کوشد تا این داستان کهن را به نماد مقاومت شاعر، احیای حافظۀ جمعی و دمیدن نسیم امید در دل تند بادهای زمانه بدل سازد.  پژوهش حاضر به واکاوی شیوۀ بارآفرینی داستان عرفانی لیلی و مجنون از سوی آراگون می‌پردازد؛ اسطوره‌ای که در قالبی شاعرانه و متناسب با مقتضیات تاریخی و سیاسی او بازآفرینی شده‌است. هدف آن است نشان داده شود که چگونه عشق متعالی به سمبل زیباشناختی و نمادین در مبارزه با اصول انسان‌ستیزمبّدل می‌شود و چگونه تصویر زن، در مقام واسطۀ معنا و انسانیّت، به جایگاهی ستایش‌برانگیز دست‌می‌یابد. روش تحقیق بر بنیاد تحلیل تطبیقی میان روایت کلاسیک جامی در قرن چهاردهم و بازخوانی نوین آراگون بناشده و خوانشی بینامتنی پیشنهاد می‌کند که بر تعامل میان سنت‌های شعری شرق و غرب استواراست. آراگون با خلق اثری تلفیقی، تغزّل عاشقانه، تخیّل عرفانی و تعهد سیاسی را درهم می‌تند و از رهگذر گفت‌وگوی میراث‌های فرهنگی شرق و غرب، به این اسطورۀ دیرینه، نوایی نو، انسانی و جهانشمول می‌بخشد. ازاین منظر، شعر در نگاه آراگون به میدان مقاومت و انتقال معنا بدل می‌شود و عشق متعالی به واپسین سنگر در برابر نومیدی و فراموشی مبدّل می‌گردد.

چکیده با آنکه سعدی و لاروشفکو به لحاظ تاریخی قرنها از یکدیگر فاصله دارند و از بسترهای فرهنگی کاملاً متفاوتی برآمده‌اند، هر دو جایگاهی ویژه برای سیمای زن در اندیشۀ اخلاقی خود منظور داشته‌اند. همین نکته پرسشی بنیادین را پیش‌می‌نهد: اینکه چگونه یک صورت‌بندی نمادینِ واحد می‌تواند مبنای برداشت‌هایی چنین واگرا از اخلاق، سرشت انسان و رسالت ادبیات گردد. مقصود این پژوهش، تطبیق بازنمایی زن در آثار سعدی و لاروشفکو و تبیین بنیان‌های اخلاقی، فرهنگی و ادبی‌ است که افق اندیشۀ هر یک از این دو نویسنده را شکل می‌دهد. روش تحقیق بر رهیافتی تطبیقی استواراست که تحلیل هرمنوتیکی متون را در پرتوی بسترهای فرهنگی، دینی و فلسفی دو مؤلّف دنبال می‌کند. در آثار سعدی، زن به ‌منزلۀ پیام‌آور حکمت ظاهرمی‌شود: زمانی نماد فضیلت و گاهی در مقام تنبیه و هشدار اخلاقی‌؛ و بدین‌گونه آیینۀ نگاهی خوش‌بینانه و هنجاری به طبیعت آدمی است که با آموزه‌های اخلاق اسلامی—قائم بر فضیلت، اعتدال و هماهنگی اجتماعی—همسویی دارد. امّا در نگاه لاروشفکو، زن به ابزاری برای داوری اخلاق زمانه بدل می‌شود: او پیش از هر چیز ابزاری است برای پرده‌گشایی از سازوکارهای پنهان خودپرستی، خودبینی و توهّمات جمعی که ساختار جامعۀ اشرافی را شکل می‌دهد. بدین‌ترتیب، این نوع نگاه تطبیقی دو کارکرد متقابل از سیمای زن را به تصویر می‌کشد: سعدی که گونه‌ای انسان‌گرایی اخلاقی و تربیتی را رواج می‌دهد و لاروشفکو شک‌گرایی‌ تیزبینانه و تحلیل گر را. ولی با وجود این تفاوت‌ها، دو نویسندۀ اخلاق‌گرا، زن را شاخصی مهم برای دریافتن ارزش‌ها و تنش‌های دوران خود تلقّی می‌کنند.

چکیده تخیل فضا در آثار ژرژ پرک : از فضای جغرافیایی تا فضای برساخته و خیالی

تخیل فضا در آثار پرک چند گانه است : این مفهوم مجموعه ای از عناصر فضایی واقعی و خیالی از فضاهای جغرافیایی و شهری گرفته تا مکانهای آشنا و ناکجاها را نیز در بر می گیرد. حتی می توان از وجود نوعی کارتوگرافی یا نقشه نگاری فضاهای پرکی سخن گفت : فضای شهر و آمایش ان، فضای زندگی فردی(آپارتمان، خانه، اتاق، اتاق مطالعه)، فضای حافظه و یاد، فضای متن و فضای بازی در متن و غیره. در این باره می توان به خانم کارمند آژانس املاکی اشاره کرد که در رمان دانشنامه ای ''زندگی طرز مصرف، نقشه به دست و در فضای میانجی پله ها، در حال نشان دادن مجتمع مسکونی به یک مستاجر است. تخیل فضا در نزد پرک الهام گرفته از رویدادها و مشاهدات و البته فراتر از آن است چرا که مفهوم فضا مفهومی ساخته و پرداخته و خیالی نیز هست. ویژگی هر کدام از آثار پرک حضور فضایای ویژه است البته به استثنای داستان جستاروار "گونه های مختلف فضا'' که در آن انکشاف و طبقه بندی مکانها به شکلی ژرفتر بیان شده اند: فضای جغرافیایی و سرزمینی(فضای شهر و فضای جهان) بخشی جداناپذیر از پارادایم فضای پرک است. در این مقاله ما به بررسی فضای پرکی در همه ابعاد خواهیم پرداخت و همچنین به نقش انکارناپذیر نگاه که به ما کمک می کند بفهمیم چگونه ژرژ پرک فضا را تصور کرده و فضای مختلف را متشکل می کند.

چکیده با در نظر گرفتن فانتستیک به عنوان حضور ماوراءالطبیعه در روایتی واقع‌گرایانه، و با به چالش کشیدن واقعیت از طریق رویاها و امور ماوراءالطبیعه، گی دو موپاسان, به عنوان یکی از برجسته‌ترین نویسندگان ادبیات فانتستیک شناخته می‌شود. داستان‌های او در واقعیت روزمره اتفاق می‌افتند، اما ترس از ماوراءالطبیعه یکی از مضامینی است که در آثارش به آن پرداخته شده است. در «ظهور»، یکی از داستان‌های کوتاه او، او با اضطراب ناشی از توهم روبرو می‌شود. در این مجال، ما در «ظهور» به دنبال نشانه‌های فانتستیک خواهیم بود تا معنا را پیدا کنیم. بنابراین، پاسخ به این سؤالات مهم است: چه معنایی در پشت ساختار داستان پنهان است؟ چگونه می‌توانیم معنای نهفته در این داستان کوتاه را درک کنیم؟ این تحقیق با استفاده از نشانه‌شناسی انجام می‌شود. رویکردی که به ما امکان می‌دهد در تضاد بین طبیعت و ماوراءالطبیعه معنا را بیابیم. در نهایت، متوجه خواهیم شد که ترس از یک ظهور مبهم در همه جای داستان محسوس است.

چکیده هدف این تحقیق، به‌کارگیری رویکردی روانکاوانه، مبتنی بر نظریه‌های ژیلبر دوران، فیلسوف فرانسوی، بر منتخبی از نوشته‌های زویا پیرزاد، رمان‌نویس، نویسنده‌ی داستان کوتاه و مترجم ایرانی است. دوران به خاطر نظریه‌هایش در مورد خیال و اسطوره‌شناسی، همان گونه که در کتابش ساختارهای انسان‌شناختی خیال توضیح داده شده است، شناخته می‌شود. این نظریه‌پرداز برای عموم مردم چندان شناخته‌شده نیست، برخلاف جامعه علمی که او را به عنوان چهره‌ای برجسته در حوزه انسان‌شناسی و دنیای نمادها می‌شناسد. از سوی دیگر، پیرزاد به خاطر تمرکزش بر زندگی روزمره، با محوریت خانواده، و به‌ویژه بر زنان و مادری، مورد توجه قرار گرفته است. ایماژهای المان‌های نام‌برده، زمینه را برای تفسیری دوراندی با محوریت رژیم‌های روزانه و شبانه فراهم می‌آورند. مطالعه‌ی ما حول سه اثر این نویسنده خواهد بود: رمان‌های چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم و عادت می‌کنیم، و همچنین یکی از داستان‌های کوتاه او، «طعم تلخ خرمالو»، از مجموعه‌ی داستان کوتاه با همین عنوان. با مقایسه ایماژهای موجود در سه روایت و با تکیه بر روش‌شناسی ژیلبر دوران، تلاش خواهیم کرد تا ااسطوره‌ی شخصی نویسنده را آشکار کنیم.